
|
|
Việt Nam và Trung Quốc hợp táckhai thác dầu ở vịnh Bắc Bộ2007.01.04 Quần đảo Trường Sa, h́nh chụp từ trên máy bay. AFP PHOTO Hai chính phủ Việt Nam và Trung Quốc cho biết sẽ liên kết khai thác dầu tại vịnh Bắc Bộ, thỏa thuận này được thực hiện trên căn bản hợp tác song phương trên vùng lănh hải của cả hai nước. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng vừa giao cho PetroVietnam trách nhiệm làm việc với đối tác Trung Quốc để triển khai việc hợp tác và theo đúng quy tŕnh làm việc cũng như tôn trọng luật pháp và mang lại lợi nhuận cho nền kinh tế Việt Nam. Thường xuyên xảy ra tranh chấpViệt Nam và Trung Quốc là hai trong số các quốc thường xảy ra tranh chấp các quyền lợi trong Biển Đông. Cuối tháng trước, Việt Nam đă lên tiếng bác bỏ việc Tạp chí Quân Sự Toàn Cầu của Trung Quốc viết rằng hai quần đảo Ḥang Sa và Trường Sa thuộc chủ quyền của Trung Quốc. Trả lời báo chí tại Hà Nội về việc Bắc Kinh đă cho xây dựng bia chủ quyền vào ngày 1 tháng 1 năm 2005 trên một số điểm trên quần đảo Hoàng Sa, phát ngôn Bộ ngoại giao Lê Dũng khẳng định rằng Hoàng Sa và Trường Sa thuộc chủ quyền của Việt Nam và có đầy đủ chứng cớ để xác minh điều này. Ông Lê Dũng cho biết thêm là Việt Nam không thừa nhận bất cứ một quy định về lănh hải của bất cứ một nước nào, và việc Trung Quốc dựng bia trên hai đảo Hoàng Sa và Trường Sa là vi phạm chủ quyền của Việt Nam. Quần đảo Hoàng sa và Trường Sa là nơi mà nhiều nước trong khu vực tranh giành chủ quyền ṭan phần hay một phần, trong đó ngoài Việt Nam và Trung Quốc c̣n có các nước như Đài Loan, Philippines, Brunei và Malaysia. Trung Quốc đầu tư xây dựngkhu công nghiệp ở Đà Nẵng2007.01.18Hôm thứ Ba, Tập đoàn Hợp tác Quốc tế Thẩm Quyến đă kư với Ủy ban Nhân dân Đà Nẵng thoả thuận thành lập khu công nghiệp Hoà Khương, huyện Hoà Vang. Theo đó phía Trung Quốc sẽ đầu tư 500 triệu đôla để xây dựng Ḥa Khương thành một khu công nghiệp lớn. Dự kiến, cơ sở chiếm 50 héc ta tại khu qui hoạch xây dựng Hoà Khương, được sử dụng vào các lănh vực dược phẩm, điện tử và công nghệ thông tin. Cũng thuộc địa hạt kinh tế, Việt Nam vừa trúng thầu cung cấp 474 ngàn tấn gạo cho Phillipines trong đợt mở thầu của Phi tuần này. Hiệp hội Lương thực Việt Nam cho biết giá thầu là 308 đô la một tấn, với thời hạn giao hàng từ tháng 2 đến tháng 4 năm nay. Việt Nam và Trung Quốc tái tục các cuộc họp về biên giới2007.01.20
Ải Nam Quan. Đại diện hai chính phủ Trung Quốc và Việt Nam nhóm họp hội nghị về biên giới lần thứ 13. Các cuộc thương thảo lần này được tổ chức tại Nam Ninh từ ngày 18 đến ngày 20. Đồng chủ tịch hội nghị là Thứ trưởng ngọai giao Trung Quốc Vũ Đại Vĩ và Thứ trưởng ngọai giao Việt Nam Vũ Dũng. Hai bên Việt Nam -Trung Quốc đă duyệt xét lại các kết quả đă đạt được sau kỳ họp lần thứ 12 đồng thời thỏa hiệp về các họat động trong thời gian tới. Hai bên đồng ư đẩy mạnh việc dựng cột mốc trên biên giới để có thể ḥan tất trước năm 2008. Một vấn đề quan trọng nữa được Việt Nam và Trung Quốc thảo luận trong tương lai là việc cùng nhau thăm ḍ khai thác vùng biển Đông đồng thời cũng sẽ tiến hành thảo luận về đường ranh trên biển tại cửa ngỏ của vịnh Bắc Bộ và khai thác tài nguyên tại vịnh này. Hiện t́nh bang giao Việt–Mỹ và ảnh hưởng của Trung Quốc2007.02.08Nhă Trân & Việt Long, RFA Mối bang giao giữa Hoa Kỳ và Việt Nam đă diễn tiến ra sao trong bối cảnh mối quan hệ ngoại giao tay ba đầy tế nhị giữa Việt Nam-Trung Quốc - Hoa Kỳ? Hà Nội chọn vị trí nào trong mối quan hệ tay ba ấy, và hai nước Mỹ Việt cần làm ǵ có lợi nhất cho cả hai bên giữa t́nh huống đặc biệt này?
Ông Raymond Burghardt, cựu Đại sứ Mỹ tại Việt Nam từ năm 2001-2004. Hiện nay ông là Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Đông-Tây ở Honolulu, Hawaii. RFA PHOTO Đó là đề tài cuộc hội thảo tại Viện nghiên cứu American Enterprise Institute ở Washington, hôm thứ tư mùng 7 tháng 2 vừa qua, với sự tham dự của các chuyên gia về châu Á và Trung Quốc của đại học Johns Hopkins, đại học Harvard và cựu đại sứ Mỹ tại Hà Nội, ông Raymond Burghart. Việt Nam giữa Trung Quốc và MỹMở đầu buổi hội thảo, ông Frederick Brown, một chuyên gia nghiên cứu về chính sách đối ngoại của đại học Johns Hopkins đồng thời là sáng lập viên Chương tŕnh Nghiên cứu Đông Nam Á vào năm 1991 kiêm chức Phó giám đốc chương tŕnh này từ 1995-2005. Ông cũng có chân trong một số ban ngành, chương tŕnh nghiên cứu khác về các nước châu Á-Thái B́nh Dương, tŕnh bày sơ lược vị thế của Việt Nam hiện nay, trong mối quan hệ với Trung Quốc và Mỹ. Ông nói, mối quan hệ Việt-Trung đă có từ hàng ngàn năm, trải qua nhiều biến chuyển, thăng trầm, nhưng tựu trung th́ Trung Quốc luôn luôn chiếm ưu thế. Điều này dễ hiểu bởi sức mạnh về quân sự và kinh tế của Hoa Lục. Trong quá khứ nhiều lần Trung Quốc đă xâm chiếm Việt Nam. Hiện giờ, ảnh hưởng của Hoa Lục vẫn được ghi nhận ở Việt Nam, thể hiện qua nhiều lănh vực. Trong khi đó, Việt Nam và Mỹ vừa chính thức lập lại bang giao sau mầy chục năm coi nhau như cừu địch. Măi đến từ năm 2000 trở đi, quan hệ hai nước mới bắt đầu có chuyển biến rơ rệt. Sau vụ khủng bố New York năm 2001, khi Hoa Kỳ tuyên bố nước nào không đứng về phía Mỹ sẽ là cừu địch, người ta thấy Việt Nam xoay chuyển hẳn sang thái độ đứng về phía Hoa Kỳ. Năm 2003 nhiều Bộ truởng chủ chốt của Việt Nam thăm Hoa Kỳ. Năm 2005, Thủ tứơng Phan Văn Khải đến Toà Bạch Ốc. Năm 2006 đánh dấu nhiều biến chuyển của quan hệ Việt-Mỹ, được phía Việt Nam xem là thắng lợi lớn: Mỹ mở đường cho Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế Giới, xoá tên Việt Nam trong danh sách CPC, tức các quốc gia cần được lưu ư về tự do tôn giáo, thông qua Qui chế Thương mại B́nh thừơng Vĩnh viễn PNTR cho Hà Nội sau khi Tổng thống Hoa Kỳ chính thức thăm Việt Nam nhân hội nghị thượng đỉnh APEC. Hà Nội t́m cách cân bằng các quan hệÔng Frederick Brown cho rằng hiện Việt Nam có xu hướng gia tăng quan hệ với Mỹ tuy vẫn giữ mối quan hệ Việt-Trung. Lư do bề ngoài của vịêc Hà Nội thắt chặt quan hệ Mỹ-Việt là kinh tế. Tuy nhiên: “Hoa Kỳ và Việt Nam có thể là đối tác thực sự về an ninh, trong ư nghĩa là mọi nước đều muốn sống với nhau trong môi trường an ninh. Việt Nam được Mỹ tính vào những quốc gia như vậy. Nhưng tôi không cho là Việt Nam sẵn sàng cùng Thái Lan, Singapore, Phi-Líp-Pin đứng chung vào một liên minh quân sự nào có ảnh hưởng của Mỹ. Ngay cả việc được gọi là đồng minh của Mỹ cũng gây lúng túng cho Việt Nam. Theo ông Brown, Hoa Kỳ thông cảm và chấp nhận thái độ giữ khoảng cách vừa phải của Việt Nam, là giữ cân bằng giữa Mỹ và Trung Quốc. Ông cho rằng Mỹ chỉ cần thấy Việt Nam tiếp tục là một đối tác tốt, và chứng tỏ là một người bạn đáng tin cậy được. Washington không có ư định bắt ép Hà Nội, để giữ ưu thế trong mối quan hệ Mỹ-Việt. Ông nhấn mạnh, chính sách của Hoa Kỳ đối với Trung Quốc là ngăn cản bớt ảnh hưởng, nhưng không phải chính sách be bờ như thời chiến tranh lạnh, và Việt Nam không thể tham gia một chiến luợc be bờ như vậy đối với Trung Quốc. Chuyên gia quan hệ quốc tế của đại học Johns Hopkins cho rằng thái độ kiêng dè của Hà Nội đối với Bắc Kinh là điều dễ hiểu, nhưng tuy là một cường quốc lấn át được Việt Nam về nhiều mặt, Trung Quốc vẫn không thể buộc Việt Nam làm mọi điều Trung Quốc muốn. Lư do là, trong thời đại này, mối tương quan quốc tế rất quan trọng, và cộng đồng thế giới có ảnh hưởng đến chính sách của mỗi quốc gia. Hà Nội sẽ không bị rơi vào ṿng kiềm toả của Bắc Kinh nếu đủ thông minh, t́m hậu thuẫn của quốc tế. Việt Nam sẽ được sự yểm trợ, bảo vệ của thế giới, nếu biết cách gơ cửa. Việt Nam đă nhận được nhiều sự trợ giúp của quốc tế: “Việt Nam hiện nay là một thành viên của cộng đồng quốc tế. Việt Nam đang có vị thế tốt trên thế giới, được sự bảo bọc của nhiều tổ chức toàn cầu như IMF, WB, UNDP, APEC. Chưa kể Việt Nam c̣n có khả năng trở thành thành viên không thường trực của Hội đồng Bảo an. Tất cả những thế lực quốc tế này là một bảo đảm an ninh tốt cho Việt Nam” Nhắc lại sự xoay chuyển thái độ của Việt Nam từ năm 2001 khi Hoa Kỳ khuyến cáo rằng nước nào không đi với Mỹ là cừu địch, là Giáo sư Brown kết luận: “Có vẻ như trong thập niên tới, nếu Hoa Kỳ áp dụng nghệ thuật ngoại giao tay ba trong mối quan hệ với Việt Nam và Trung Quốc, lời khuyến cáo ấy là một điều đáng ghi nhớ.” Những chuyển đổi chiến lược của VN
Quang cảnh cuộc hội thảo tại Viện nghiên cứu American Enterprise Institute ở Washington, hôm thứ Tư 7-2-2007. RFA PHOTO Tiếp theo phần nói chuyện của ông Frederick Brown, ông Alexander Vu Vinh tŕnh bày tiếp về t́nh h́nh quan hệ giữa Việt Nam với hai cường quốc hàng đầu thế giới. Ông Vu Vinh là thành viên Chương tŕnh An ninh Quốc tế, Trung tâm Khoa học và quốc tế vụ trường đại học Harvard, chuyên viên nghiên cứu về chiến lược an ninh của các nước châu Á trong bối cảnh Trung Quốc đang phát triển mạnh. Ông từng viết nhiều bài b́nh luận về các đề tài liên quan đến Việt Nam như nguồn gốc các chiến lược chính yếu và động cơ của sự chuyển đổi chiên lược của Hà Nội, và hiện đang nghiên cứu về các vấn đề liên quan đến chính sách của các thế lực lớn trên thế giới thời kỳ hậu chiến tranh lạnh, an ninh của Châu Á. Ông Vu Vinh nói, quan hệ Việt-Trung lâu nay phức tạp và có nhiều tính chất. Hai bên tỏ ra tôn trọng nhau tuy nhiên luôn thủ thế và sẵn sàng đưa đối tác vào bẫy nếu cần. Ở vào vị thế nước nhỏ, Việt Nam mềm dẻo đối với Trung Quốc, tuy nhiên vẫn hiểu người bạn khổng lồ luôn muốn nuốt chửng ḿnh, nên không lúc nào không cảnh giác. Trong khi đó th́ trong nội bộ giới lănh đạo Việt Nam chia ra hai trường phái về chiến luợc, tạm gọi là phái bảo vệ xă hội chủ nghĩa và phái chủ trương hội nhập với quốc tế. Đây là hai trường phái tư tưởng chiến lụơc nhiều hơn là phe phái tranh giành quyền lực, v́ phía bảo vệ xă hội chủ nghĩa vẫn thường xuyên chiếm ưu thế. Quan điểm bảo vệ xă hội chủ nghĩa được quảng bá mạnh khi Việt Nam luôn luôn nghi ngờ Mỹ thực hiện diễn biến hoà b́nh để đẩy đảng Cộng Sản Việt Nam ra khỏi bộ máy quyền lực quốc gia. Ông nói rơ thêm về vấn đề này trong cuộc phỏng vấn của Việt Long sau buổi hội thảo. Dân chủ, Nhân quyền và Tự do tôn giáoGiải pháp nào giúp Việt Nam có thể đứng vững, giữ cân bằng trong mối quan hệ với Mỹ và Trung Quốc? Ông Vu Vinh cho rằng ch́a khoá để Việt Nam trở nên vững mạnh, bên cạnh thành đạt về kinh tế, là cải tiến, hội nhập với thế giới, đồng thời lập nền dân chủ. Việt Nam cần tiến bộ không chỉ về kinh tế mà c̣n về các lănh vực khác, v́ mạnh về kinh tế không chưa đủ là yếu tố giúp đất nước độc lập, điều Hà Nội mong muốn. Về phía Mỹ, ông cho rằng Hoa Kỳ nên xây dựng ḷng tin cậy lẫn nhau và tiếp cận với Việt Nam trong mọi lănh vực, không phải chỉ chú trọng đến kinh tế. Được hỏi một khi xây dựng ḷng tin và tiếp cận toàn diện th́ Hoa Kỳ có phải đặt ưu tiên thấp hơn cho chính sách cổ vơ nhân quyền và dân chủ ở Việt Nam hay không, ông nói: “Cổ vơ nhân quyền và tự do tôn giáo là điều quan tâm của Hoa Kỳ trên toàn thế giới. Cho nên Hoa Kỳ vẫn thực hiện chính sách đó với Việt Nam, nhưng cần có đường lối thực hiện mềm mỏng và linh động, không bao giờ tỏ ra bó buộc, gây áp lực kiểu nước lớn.” Triển vọng cho Việt NamNối tiếp phần thuyết tŕnh của ông Alexander Vuving là phần tŕnh bày của ông Raymond Burghardt, cựu Đại sứ Mỹ tại Việt Nam từ năm 2001-2004. Hiện nay ông là Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Đông-Tây ở Honolulu, Hawaii. Trước tiên, ông Burghardt nói thật khó có thể tin được rằng Việt Nam và Mỹ, từng được xem là thù địch, nay trở thành nước có thiện cảm với Hoa Kỳ nhất trong toàn vùng Đông Nam Á. Điều này được thấy qua ảnh hưởng văn hoá Mỹ ở Việt Nam, mà ông nhận thấy rơ trong thời gian làm đại sứ tại Hà Nội. Ông nhận xét rằng các động cơ thúc đẩy Hà Nội làm bạn thân thiết với Mỹ là lợi nhuận, tức thu nhập kinh tế và các trợ giúp xă hội. Hiện tại Mỹ là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam, và Mỹ không những chỉ mở cửa thị trường to lớn cho Việt Nam, mà c̣n giúp Việt Nam nhiều việc quan trọng khác: “Mỹ là tấm vé để Việt Nam vào WTO và APEC, cùng nhiều tổ chức kinh tế thế giới khác”. Đáp lại, Việt Nam đă chiêu dụ nhiều công ty lớn của Hoa Kỳ đầu tư đáng kể vào Việt Nam, trong đó việc đáng chú ư là kư hợp đồng cho công ty Lockheed Martin sản xuất và thiết lập hệ thống vệ tinh ở Việt Nam, một lănh vực rất nhậy cảm đối với Hà Nội. Kết thúc phần nói chuyện, ông Burghardt nói hiện nay Việt Nam đang đối mặt với nhiều vấn đề như tham nhũng và sự chống đối ngày càng tăng của người dân, đ̣i hỏi phải có luâtpháp nghiêm minh, cùng tự do và nhân quyền. Theo ông, tham nhũng là vấn đề lớn nhất và nguy hiểm nhất cho Hà Nội: “Những vụ tham nhũng được phát hiện trong thời gian gần đây, đặc biệt là những vụ tham ô trong các dự án do nước ngoài tài trợ, làm Việt Nam trở nên rất xấu trong mắt quốc tế. Việt Nam hiện đang cạnh tranh trên thương trừơng với các đối tác kinh tế trong sạch, không bị nạn tham nhũng như Việt Nam”. Ông đưa ra nhận xét, nhà nước Việt Nam đang gặp khó khăn trong việc bài trừ tiêu cực, và nhấn mạnh, nếu t́nh h́nh không thay đổi, tham nhũng có khả năng làm sụp đổ chế độ Hà Nội. Việt Nam phản đối Đài Loantập trận ở Trường Sa2007.02.15Bộ ngoại giao Việt Nam phản đối Đài Loan diễn tập quân sự ở khu vực quần đảo Trường Sa, tái xác nhận chủ quyền của Việt Nam ở hai quần đảo Trương Sa và Hoàng Sa. Tin Thông tấn xă Việt Nam cho biết hôm thứ tư 14 tháng 2, phát ngôn viên bộ ngoại giao Việt Nam, ông Lê Dũng, nêu ra lời phản đối này tại Hà Nội. Phát ngôn viên Lê Dũng tuyên bố hoạt động này là vi phạm chủ quyền của Việt Nam, yêu cầu Đài Loan không được tiến hành những hoạt động tương tự tại khu vực quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Phát ngôn viên bộ ngoại giao Việt Nam cũng tuyên bố Việt Nam có đầy đủ những bằng chứng lịch sử và cơ sở pháp lư để khẳng định chủ quyền của ḿnh đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Đài Loan tổ chức diễn tập bắn đạn thật ở khu vực phía tây đảo Ba B́nh thuộc quần đảo Trường Sa trong hai ngày thứ ba và thứ tư tuần này. Tranh chấp ở Biển Đông thêm căng thẳngsau cuộc tập trận của Đài Loan2007.02.21Mặc Lâm, phóng viên đài RFA Quân đội Đài Loan vừa tiến hành tập trận bắn đạn thật trong hai ngày 12 và 13 tháng 2 vừa qua tại khu vực biển phía Tây đảo Ba B́nh, quần đảo Trường Sa. Phản ứng lại việc này, Hà Nội khẳng định rằng Việt Nam có đầy đủ những bằng chứng lịch sử và cơ sở pháp lư để khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Bản thông cáo báo chí của Bộ ngoại giao Việt Nam cho rằng mọi hoạt động trong khu vực hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa mà không được sự chấp thuận của Việt Nam đều là vi phạm chủ quyền của Việt Nam đối với các khu vực này. Mặc Lâm t́m hiểu thêm về vấn đề này. Vùng biển nhiều tranh chấpQuần đảo Trường Sa c̣n có tên tiếng Anh là Spratlys Islands, là nhóm gần 100 đảo đá ngầm và đảo nhỏ đang trong t́nh trạng tranh chấp ở Biển Đông. Quần đảo Trường Sa được bao quanh bởi những vùng đánh cá trù phú và giàu có về tài nguyên dầu mỏ và khí đốt. Việt Nam, Đài Loan và Trung Quốc, mỗi nước đều tuyên bố chủ quyền trên toàn bộ quần đảo; trong khi Brunei, Malaysia và Philippines, mỗi nước tuyên bố chủ quyền nhiều phần. Nhiều nước tham gia tranh căi này đưa binh sĩ trấn đóng trên quần đảo Trường Sa và kiểm soát nhiều căn cứ trên các đảo nhỏ và đảo đá ngầm khác nhau. Vào năm 1968 người ta t́m thấy dầu mỏ trong vùng. Theo ước tính vùng quần đảo Trường Sa có chứa trữ lượng dầu và khí đốt tự nhiên rất lớn lên đến gần 18 tỷ tấn, so với 13 tỷ tấn của Kuwait, và họ xếp nó vào danh sách một trong bốn vùng có trữ lượng dầu khí lớn nhất thế giới. Đương nhiên, tiềm năng trữ lượng dầu khí to lớn này góp phần làm t́nh h́nh thêm căng thẳng và thúc đẩy các nước trong vùng tuyên bố có chủ quyền. Lập luận của Việt NamTrong Phủ Biên Tạp Lục của học giả Lê Quư Đôn, Hoàng Sa và Trường Sa được xác định thuộc tỉnh Quảng Ngăi. Trong Đại Nam Thống Nhất Toàn Đồ, một cuốn bản đồ của Việt Nam được hoàn thành năm 1838, Trường Sa được vẽ thuộc lănh thổ Việt Nam. Việt Nam đă tiến hành nhiều cuộc khảo sát địa lư và tài nguyên trên quần đảo. Các bản đồ địa lư cổ của Việt Nam ghi chép Băi Cát Vàng để chỉ cả Hoàng Sa và Trường Sa là lănh thổ của Việt Nam từ đầu thế kỷ 17. Việt Nam tuyên bố chủ quyền đối với đảo dựa trên vị trí lịch sử và trên nguyên tắc thềm lục địa. Hơn nữa, sau một hiệp ước kư kết với triều đại nhà Nguyễn, Pháp đại diện cho các quyền lợi của Việt Nam đối với các công việc quốc tế và đă thi hành chủ quyền trên quần đảo thay cho Việt Nam. Ngày 7 tháng 7 năm 1951, Thủ tướng Trần Văn Hữu, chủ tịch phái đoàn chính phủ Bảo Đại, tới dự Hội nghị San Francisco về Hiệp ước Hoà b́nh với Nhật Bản tuyên bố rằng, quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa từ lâu đă thuộc lănh thổ Việt Nam. Tuyên bố này không bị bác bỏ hay bảo lưu ư kiến nào của 51 nước có mặt tại hội nghị. Sau khi Pháp rút đi, chính phủ Việt Nam Cộng Ḥa đă hành xử chủ quyền trên quần đảo. Hiện nay Việt Nam c̣n giữ 21 đảo. Chúng được gộp vào thành một huyện thuộc tỉnh Khánh Hoà. Trong hai ngày 12 và 13/2/2007 tại khu vực biển phía Tây đảo Itu Aba tức Ba B́nh, quần đảo Trường Sa, Đài Loan cho tiến hành diễn tập bắn đạn thật như một khẳng định rằng đảo này thuộc chủ quyền của họ v́ trước đó Đài Loan đă chiếm đảo Ba B́nh, một trong những đảo lớn nhất là nơi mà cư dân có thể sinh sống b́nh thường. Chúng tôi liên lạc với nhà sử học Dương Trung Quốc để t́m hiểu thêm vấn đề và được ông cho biết: “Tôi nghĩ rằng chủ quyền của một quốc gia là cái ǵ đó rất thiêng liêng cần phải bảo vệ nhất là Việt Nam có phần lănh thổ nằm trăi rộng trên bờ biển Việt Nam cũng khẳng định chủ quyền nhiều lần nhất là hội nghị trung ương vừa rồi. Tôi nghĩ rằng Việt Nam bảo vệ chủ quyền của ḿnh là hết sức tất nhiên.” Không bên nào nhượng bộVào tháng 4 năm 2004, Việt Nam loan báo kế hoạch đưa 100 du khách ra thăm quần đảo Trường Sa để viếng các tiền đồn quân sự của Việt Nam tại đây. Việt Nam gọi tour du lịch này là một sự kiện thông thường v́ quần đảo này thuộc chủ quyền của Việt Nam. Trung Quốc ngay lập tức có phản ứng phẫn nộ, Philippines kiên nhẫn đợi chờ, và Đài Loan cho xây cất một căn cḥi quan sát trên những ḥn đảo này. Bắc Kinh lên tiếng yêu cầu Việt Nam hủy bỏ tour du lịch vừa kể, v́ theo Bắc Kinh, Trung Quốc rơ rệt có toàn bộ chủ quyền đối với quần đảo rộng khoảng 7 kilômét vuông này. Philippines bày tỏ một thái độ thận trọng hơn. Đại sứ Philippines tại Hà Nội nói rằng Việt Nam có thể đă vi phạm vào một thỏa ước kư kết năm 2002 về việc tránh những cuộc tranh chấp vũ trang tại quần đảo này. Cũng cần phải nhắc lại là tháng 2 năm 1995, Trung Quốc chiếm đảo đá ngầm Mischief, Việt Nam gọi là đá Vành Khăn, trong quần đảo Trường Sa, gây nên một cuộc khủng hoảng chính trị lớn ở Đông Nam Á, đặc biệt với Philippines. Đầu năm 1999, những cuộc tranh căi lại tăng lên khi Philippines tuyên bố rằng Trung Quốc đang xây dựng đồn bốt quân sự trên đảo đá ngầm. Giáo Sư Phạm Cao Dương hiện đang sinh sống và giảng dạy tại Mỹ cho chúng tôi biết về quan điểm của ông như sau: “Trường Sa lúc đầu người ta không để ư đến nhiều và chỉ nh́n nó như một vị trí chiến lược ở Biển Đông, từ khi phát hiện có dầu hỏa th́ sự tranh chấp mỗi ngày một thêm gay gắt hơn mà Bắc Kinh là thế lực lớn nhất. Điều này cũng làm cho chúng ta suy nghĩ phải dựa vào thế lực nào để chống lại Bắc Kinh?” Hành động của Đài Bắc đang hâm nóng lại những tranh căi gay gắt về chủ quyền của vùng quần đảo này và sẽ là một trong những nguyên nhân âm ỉ có thể gây ra một cuộc chiến lớn ở Đông Á có sự tham gia của Trung Quốc, hay một cuộc chiến ở tầm nhỏ hơn giữa các nước tuyên bố chủ quyền khác nhau trong đó có Việt Nam.V́ sao Việt Nam không mạnh mẽphản đối Đài Loan tập trận ở Trường Sa?2007.03.04Nhă Trân, phóng viên đài RFA Chủ quyền khu vực quần đảo Trường Sa từ nhiều năm nay là đề tài tranh chấp giữa nhiều nước trong vùng mà Việt Nam là một. Mới vài hôm trước Tết Đinh Hợi, Đài Loan mở một cuộc tập trận gần đảo Ba B́nh trong vùng thuộc lănh thổ của Việt Nam. Nhă Trân phỏng vấn Giáo sư Nguyễn Văn Canh, một Tiến sĩ Luật về công pháp quốc tế từng có bài tham luận về vấn đề lănh hải của Việt Nam. Nhă Trân: Vào hai ngày 12 và 13 tháng 2, tức vài hôm trước tết, Đài Loan mở cuộc diễn tập quân sự bắn đạn thật trong khu vực quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Từ trước, Đài Loan đă chiếm nhóm đảo Ba B́nh-Nam Yết, của Trường Sa. Giáo sư vui ḷng cho biết về hành động của họ có xâm phạm lănh hải Việt Nam không? Giáo sư Nguyễn Văn Canh: Đài Loan từ lâu đă chiếm giữ đảo Ba B́nh của Việt Nam và từ hơn 10 năm nay đă có một số hoạt động trong vùng này. Hành động của họ chắc chắn là vi phạm chủ quyền của Việt Nam. Tôi cũng được biết rằng từ năm 1994 Trung Quốc đă gửi một phái đoàn sang Đài Loan để bàn luận về vấn đề chủ quyền của quần đảo Trường Sa. Hai bên đă đồng ư rằng Trung Quốc có chủ quyền khu vực này. Tuy ḱnh địch với nhau nhưng họ đă đồng ư rằng phần đảo mà Đài Loan tập trận thuộc chủ quyền của Trung Quốc. Nhă Trân: Từ năm 1997, chuyên viên Viện nghiên cứu Academia Sinica của Đài Loan Cheng Yi Lin từng đưa ra nhận định về chính sách của đảo quốc này về biển Đông. Theo phân tích của ông Lin, Đài Loan cố gắng ngăn chặn sự bành trướng của Trung Quốc ở vùng biển Đông, v́ vậy cố gắng nắm kiểm soát vùng đảo Trường Sa càng nhiều càng tốt, dẫn tới việc tranh giành chủ quyền với các nước trong khu vực. Giáo sư có nghĩ rằng nhận định này chính xác? Giáo sư Nguyễn Văn Canh: Nhận xét này chỉ đúng một phần thôi, v́ Trung Quốc hiện đă chiếm tới 8 đảo trong khu vực này, Việt Nam có chủ quyền trên 21 đảo và Mă Lai cũng chiếm một số đảo, trong khi Đài Loan chỉ có chủ quyền trên 1 đảo mà thôi. Thông cáo chung 1992Nhă Trân: Ông Cheng Yi Lin đồng thời cũng cho rằng Đài Loan v́ không muốn phải chờ đàm phán với Việt Nam về vấn đề chủ quyền Trường Sa, nên ngang nhiên hoạt động lui tới quần đảo này từ vài năm nay, bất chấp thông cáo chung Manila năm 1992 về biển Đông, đă được thoả thuận bởi nhiều nước trong vùng. Theo Giáo sư điều này có đúng không, và hành động của Đài Loan có vi phạm thông cáo chung 1992 không? Giáo sư Nguyễn Văn Canh: Theo thông cáo này th́ các phía đối xử với nhau trong tinh thần tôn trọng. Theo đó th́ các hành động của Đài Loan đă vi phạm thông cáo 1992. C̣n nhận xét ấy, tôi cho là không hẳn như vậy, v́ Đài Loan không cân xứng với Trung Quốc trong vấn đề chủ quyền khu quần đảo Trường Sa. Đài Loan lại đă thoả thuận với Trung Quốc, nh́n nhận chủ quyền của Trung Quốc trong vùng này. Chỉ cho có lệNhă Trân: Phía Việt Nam đă phản đối Đài Loan xâm phạm chủ quyền của Việt Nam trong vùng này qua việc tiếp tục quấy nhiễu quần đảo Trường Sa. Theo Giáo sư Việt Nam có thể làm ǵ thêm để ngăn chặn những vụ xâm phạm tương tự trong tương lai? Giáo sư Nguyễn Văn Canh: Hành động vừa rồi của Đài Loan, theo tôi, có ư là để dằn mặt Việt Nam, và đă xâm phạm lănh hải Việt Nam. Chính phủ Việt Nam chỉ lên tiếng cho có lệ mà thôi, thay v́ có hành động cụ thể. Ngoài ra, Việt Nam từ hồi cuối năm 2005 đă thoả thuận cho Trung Quốc khai thác dầu khí trong vùng. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng đă qua Trung Quốc để thảo luận về vấn đề này. Tôi thấy rằng Việt Nam cứ để yên, nh́n lănh hải mất dần mà thôi. Nhă Trân: Xin cảm ơn Giáo sư Nguyễn Văn Canh về cuộc phỏng vấn này. Trung Quốc phản đối Việt Namxây dựng hệ thống dẫn khí đốt ở Biển Đông2007.04.10Bộ ngoại giao Trung Quốc hôm nay lên tiếng phản đối kế hoạch hợp tác giữa Việt Nam với công ty xăng dầu BP của Anh Quốc trong việc xây dựng hệ thống dẫn khí đốt trong Biển Đông, v́ nói rằng khu vực này đang có tranh chấp chủ quyền giữa Hà Nội và Bắc Kinh. Dự án đường dẫn khí đốt này trị giá khoảng 1 tỷ đôla. Khu vực vừa nói là vùng đảo Trường Sa là nơi được xem có nhiều trữ lượng dầu khí quan trọng mà nhiều quốc gia cùng tuyên bố chủ quyền thuộc về ḿnh trong số đó có Đài Loan, Brunei, Malaysia, Philippines, Trung Quốc và Việt Nam. Người phát ngôn bộ ngoại giao Trung Quốc tuyên bố rằng, đây là những hành động mới từ phía Việt Nam vi phạm chủ quyền về lănh thổ của Trung Quốc và đi ngược lại những cam kết và bản Quy tắc Hành xử Chung mà lănh đạo hai bên đă đồng thuận. Bắc Kinh tạo áp lực với Hà Nội?Trứơc đó, nhân khi Chủ tịch Quốc hội Việt Nam, ông Nguyễn Phú Trọng, chính thức viếng thăm Trung Quốc trong một tuần, bắt đầu từ hôm Chủ Nhật vừa rồi, nhà lập pháp hàng đầu của Trung Quốc, ông Ngô Bang Quốc, cho biết Trung Quốc và Việt Nam cần phải gia tăng sự tín nhiệm chính trị, giải quyết thỏa đáng vấn đề biên giới và thực hiện các thỏa thuận liên hệ. Đáp lại, ông Nguyễn Phú Trọng cho hay Quốc hội Việt Nam sẵn sàng đẩy mạnh sự hợp tác hữu nghị với Quốc hội Trung Quốc, và học hỏi từ Bắc Kinh về lănh vực lập pháp để xúc tiến mối quan hệ Việt-Hoa. Theo lịch tŕnh, Chủ tịch Quốc hội Việt Nam sẽ gặp các viên chức cao cấp của Bắc Kinh, kể cả Chủ tịch nước Hồ Cẩm Đào, trong chuyến thăm đầu tiên này của ông sang Bắc Kinh. Xin được nhắc lại là Việt Nam và Trung Quốc đă mở cuộc chiến ngắn tại vùng biên giới năm 1979. Đến năm 1988, tàu chiến hai nước cũng giao tranh ngoài khơi Trường Sa. Đến năm 1991, Hà Nội và Bắc Kinh đă b́nh thường hóa quan hệ ngoại giao. BP ngưng ḍ t́m dầu khí ngoài khơi Việt Nam2007.06.14Tổ hợp dầu khí Anh quốc BP quyết định ngưng ḍ t́m ngoài khơi Việt Nam do tranh chấp về lănh hải giữa Việt Nam với Trung Quốc. Quyết định này được phát ngôn nhân của BP loan báo cùng lúc tại Luân Đôn và Bắc Kinh trong ngày hôm nay. Nơi được đề cập tới là các lo 5.2 và 5.3 cách bờ biển Việt Nam khoảng 230 hải lư về phía Đông. Hai đối tác tại đây của BP là tổ hợp ConocoPhillips của Mỹ và PetroVietnam. Trong một diễn tiến khác, Việt Nam cho hay đă khẳng định được nguồn gây dầu loang tại miền Bắc là từ nước ngoài, c̣n nguồn của dầu loang trong miền Nam là do tệ nạn tàu dầu súc rửa bất hợp pháp ngoài và trong hải phận Việt Nam cùng một số sự cố ṛ rỉ trong quá tŕnh khai thác tại Việt Nam. Dự kiến kết quả khảo sát này sẽ được chính thức công bố trong cuối tuần này, hoặc đầu tuần sau. Trong khi đó hơn 7 kilômét bờ biển đảo Phú Quư liên tục bị dầu vón cục bám vào từ 4 ngày qua, gây ô nhiễm nghiêm trọng.Hải quân Trung Quốc bắnvào tàu đánh cá của ngư dân Việt Nam2007.07.15Hải quân Trung Quốc bắn vào một số tàu đánh cá của ngư dân Việt Nam hoạt động gần lănh hải quần đảo Trường sa, gây cho một số ngư dân bị thương, có thể có tử vong. Biến cố xảy ra từ hôm thứ hai, mùng 9 tháng 7 tuần trước, nhưng đến nay Hà Nội và Băc Kinh vẫn chưa lên tiếng. Đài Á Châu Tự Do phối kiểm tin này từ những nguồn tin không muốn nêu tên, có thẩm quyền, từ Hà Nội và Washington. Các nguồn tin cho biết thêm, đơn vị quân sự bảo vệ lănh hải Trường Sa và Hoàng Sa là bộ tư lệnh vùng 5 hải quân Việt Nam, đă được lệnh báo động khẩn trương. Mọi giấy phép đều bị hoăn vô thời hạn, và tất cả các đơn vị thuộc vùng 5 hải quân đều đă ở trong t́nh trạng sẵn sàng tác chiến cao trong một tuần nay. Tin thêm về vụ Hải quân Trung Quốcbắn vào tàu ngư dân Việt Nam2007.07.16Nguyễn Khanh, phóng viên đài RFA Chính phủ Việt Nam vẫn chưa lên tiếng nói ǵ về vụ tầu hải quân Trung Quốc nổ súng bắn tầu của ngư dân Việt Nam ở Trường Sa. Từ Washington, Nguyễn Khanh của Ban Việt Ngữ có tường tŕnh chi tiết sau đây. Đă một tuần lễ trôi qua, chính phủ Việt Nam vẫn chưa lên tiếng nói ǵ về sự kiện tầu đánh cá của ngư dân Việt thả lưới ở Trường Sa bị tầu hải quân Trung Quốc nổ súng bắn. Tin Ban Việt Ngữ chúng tôi ghi nhận được cho biết vụ việc xảy ra từ đầu tuần trước và vẫn theo sự t́m hiểu của chúng tôi, may mắn không có ngư dân Việt nào bị thiệt mạng, nhưng có người bị thương. Cho đến tối hôm nay, giới thạo tin ở Hà Nội cũng nói là mà tin Đài Á Châu Tự Do loan tải ngày hôm qua đă bán chính thức được xác nhận bởi các viên chức quốc pḥng của Việt Nam” nhưng đồng thời họ được giải thích là “v́ lư do tế nhị nên Việt Nam chưa thể lên tiếng nói ǵ ngay trong lúc này” và dường như “hai bên đang làm việc với nhau để giải quyết vấn đề”. Có tin nói rằng theo thỏa thuận giữa Hà Nội và Bắc Kinh, tất cả những vụ việc liên quan đến tranh chấp ở Trường Sa “bất kỳ ở góc độ nào” đều sẽ được hai chính phủ giải quyết với nhau. Không phải lần đầu tiênĐây không phải lần đầu tiên tầu đánh cá Việt Nam khi thả lưới ở Biển Đông gặp khó khăn bởi tầu hải quân Hoa Lục. Một viên chức quốc pḥng của Việt Nam yêu cầu không tiết lộ danh tánh c̣n nói với chúng tôi rằng trước đây, đă có lần nh́n thấy “một bản báo cáo từ Trường Sa gửi về cho biết tầu đánh cá của Trung Quốc bao vây và khiêu khích tầu của hải quân Việt Nam”. Riêng với trường hợp vừa mới xảy ra, cũng viên chức quốc pḥng này nói theo chỗ ông được biết, “các quan chức cấp cao hơn đều tin có thể giải quyết khéo léo giữa hai chính phủ”, cho dù “không loại bỏ khả năng có thể dẫn đến những xung đột quân sự khác”. Trà Mi: Có một số câu hỏi muốn đặt ra với anh Khanh. Anh nói đây không phải lần đầu tiên sự việc xảy ra… Nguyễn Khanh: Thưa chị đúng. Không chỉ gây khó khăn cho các ngư dân Việt Nam đánh cá ở vùng biển Đông, Bắc Kinh c̣n tạp áp lực với Việt Nam trên nhiều khía cạnh khác nữa. Tôi xin đơn cử một thí dụ. Cách đây chỉ một tháng, công ty dầu khí BP và Conoco-Phillips loan báo tạm ngưng các hoạt động ḍ t́m ở một khu vực nằm gần Trường Sa mà công ty này đă kư kết với Việt Nam. Lời giải thích của BP là v́ cuộc tranh chấp chủ quyền giữa Việt Nam, Trung Quốc vẫn đang tiếp tục nên công ty nghĩ rằng không thể làm việc tiếp tục trong t́nh huống hiện tại, và hy vọng Hà Nội và Bắc Kinh giải quyết ổn thỏa những trở ngại đang có, trước khi công ty có thể vào để hoạt động tiếp. Ngay sau đó, cả Việt Nam lẫn Trung Quốc đều lên tiếng nói khu vực BP khai thác thuộc về chủ quyền của ḿnh, và cũng ngay lúc đó, đă có tin cho hay phía Bắc Kinh ép BP phải ngưng hoạt động, và theo sự hỏi th́ Trung Quốc cũng ép phía Việt Nam phải “hợp tác” chung với họ ở các khu vực trong vùng Trường Sa “nếu Việt Nam muốn các công ty nước ngoài tiếp tục thực hiện chương tŕnh ḍ t́m dầu khí”. Đó là sự kiện mới xảy ra hồi tháng Sáu vừa rồi, chỉ một tháng trước khi vụ hải quân Trung Quốc nổ súng bắn ngư dân Việt Nam xảy ra. Đỗ Hiếu: Liệu có thể coi sự kiện mới xảy ra là hành động mang ư nghĩa “răn đe” từ phía Trung Quốc? Nguyễn Khanh: Đương nhiên không ai loại bỏ khả năng đó. Tất cả những người được coi là “biết chuyện” ở Hà Nội lẫn thành phố Hồ Chí Minh đều bảo khi nghe được tin ngư dân Việt Nam gặp nạn ở Trường Sa, ngay lập tức họ nghĩ đến chuyện “răn đe” mà anh vừa nói. Có người bảo rằng Trung Quốc muốn chứng tỏ là nước lớn có quyền “trên chân” Việt Nam, và cũng có người nói đây có thể là “tín hiệu” Bắc Kinh gửi Hà Nội, để ngăn chận tất cả mọi ư định đến gần với Hoa Kỳ mà chính quyền Việt Nam có thể thực hiện trong những ngày tháng tới.Hà Nội lên tiếng về vụ hải quân Trung Quốc bắn ngư dân Việt Nam2007.07.26 Ông Lê Dũng, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Việt Nam. AFP PHOTO Bộ Ngoại giao Việt Nam hôm nay cho biết đang thảo luận với một số quốc gia trong vùng sau khi có thông tin cho biết các tàu ngư dân Việt Nam bị hải quân Trung Quốc và Indonesia bắn và bắt giữ trong vùng biển Đông Nam Thái B́nh Dương. Trong cuộc họp báo thường lệ, khi được báo chí chất vấn, người phát ngôn bộ Ngoại giao Việt Nam cho biết chính phủ đang cộng tác với tất cả những bên liên hệ để bảo vệ quyền lợi pháp lư của ngư dân Việt Nam và t́m giải pháp thích hợp. Người phát ngôn bộ Ngoại giao Việt Nam không nêu tên những quốc gia nào. Tin tức quốc tế gần đây cho biết hôm mùng 9 tháng bảy vừa qua, tàu hải quân Trung Quốc đă bắn một tàu đánh cá Việt Nam trong vùng gần quần đảo Trường Sa, giết chết một ngư dân. Trong một vụ khác, tàu hải quân Indonesia hôm 19 tháng Bảy cũng bắn tàu đánh cá Việt Nam, giết 2 ngư dân và gây thương tích cho một người khác trong vùng biển mà Indonesia cho là của họ. Hà Nội thảo luận về việc tàu ngư dân Việt Nambị hải quân Trung Quốc bắn ch́m2007.07.27Đỗ Hiếu, phóng viên đài RFA Việt Nam cho biết đang thảo luận với một số quốc gia trong vùng sau khi có thông tin nói là các tàu ngư dân Việt Nam bị hải quân Trung Quốc và Indonesia bắn ch́m, bắt giữ một số ngư phủ. Các cuộc tấn công này khiến 3 người thiệt mạng và xảy ra trong vùng biển Đông Nam, Thái B́nh Dương, khu vực đang có tranh chấp chủ quyền từ nhiều nước. Toà nhà quân sự của Trung Quốc trên đảo Trường Sa. AFP PHOTO Trong cuộc họp báo thường lệ, khi được báo chí chất vấn, ông Lê Dũng, người phát ngôn bộ Ngoại giao Việt Nam cho biết chính phủ đang cộng tác với tất cả những bên liên hệ để bảo vệ quyền lợi pháp lư của ngư dân Việt Nam và t́m giải pháp thích hợp. Người phát ngôn bộ Ngoại giao Việt Nam không nêu tên những quốc gia nào. Tin tức quốc tế gần đây cho biết hôm mùng 9 tháng bảy vừa qua, tàu hải quân Trung Quốc đă bắn ch́m một tàu đánh cá Việt Nam trong vùng gần quần đảo Trường Sa, giết chết một ngư dân. Trong một vụ khác, tàu hải quân Indonesia hôm 19 tháng Bảy cũng bắn tàu đánh cá Việt Nam, giết 2 ngư dân và gây thương tích cho một người khác trong vùng biển mà Jarkarta cho là của họ. Khi được hỏi về cách thức giải quyết những trường hợp đáng tiếc như vậy và cứ tái diễn thường xuyên, người phát ngôn bộ ngoại giao Việt Nam giải thích, nhà nước đang xúc tiến các cuộc thảo luận với các quốc gia trong khu vực, đồng thời yêu cầu những chánh phủ liên hệ bồi thường thiệt hại cho các nạn nhân cùng gia đ́nh họ. Phản ứng của Hà NộiQuần đảo Trường Sa là khu vực có nhiều dầu hỏa và khí đốt, là vùng biển lâu nay xảy tranh chấp chủ quyền giữa các nước bao gồm, Trung Quốc, Việt Nam, Philippines, Malaysia, Brunei và Đài Loan. Trong câu chuyện với phóng viên Ban Việt Ngữ đài Á Châu Tự Do chúng tôi, ông Nguyễn Ngọc, cựu Hải Quân Trung Tá VNCH, từng chỉ huy các chiến hạm trong thời gian 7 năm nói rằng, sụ việc ngư phủ Việt Nam bị tàu chiến Trung Quốc tấn công đă xảy ra từ hơn 2 tuần rồi mà theo tin tức trong nước th́ lúc ấy hải quân Việt Nam có mặt trong vùng nhưng không hề can thiệp để bào vệ các ngư dân. Vẫn theo ông Nguyễn Ngọc th́ trước đây Trung Quốc đă nhiều lần bắn giết ngư phủ Việt Nam, và phía Hà Nội cũng không hề có phản ứng ǵ rơ rệt mà chỉ lên tiếng cho có lệ thôi. Về vụ tàu chiến bắn ch́m tàu đánh cá và sát hại ngư dân Việt Nam, ông Nguyễn Ngọc cho đó là một hành động răng đe đối với các quốc gia khác thuộc khối ASEAN trong vấn đề tranh chấp chủ quyền ngoài biển khơi, đặc biệt là quanh khu vực Trường Sa. Mặt khác, ông Nguyễn Ngọc cũng nhấn mạnh rằng, theo luật pháp quốc tế th́ hải quân các nước không có quyền bắn vào tàu của thường dân, trừ phi họ có sự chống đối bằng vơ lực. Đài Á Châu Tự Do xin cám ơn ông Nguyễn Ngọc đă dành cho chúng tôi cuộc trao đổi hôm nay. Ư kiến của hai sĩ quan cao cấp thuộc Hải Quân VNCHvề vụ Trung Quốc bắn ch́m tàu ngư dân Việt Nam2007.07.28Đỗ Hiếu, phóng viên đài RFA Trong buổi phát thanh trước, Ban Việt Ngữ chúng tôi đưa tin cho biết nhà nước Việt Nam đang thảo luận với một số quốc gia trong vùng, sau khi có thông tin nói là các tàu đánh cá Việt Nam bị hải quân Trung Quốc và Indonesia bắn ch́m, bắt giữ một số ngư phủ. Các hành động gây đổ máu khiến 3 người thiệt mạng và đă xảy ra trong vùng biển Đông Nam, Thái B́nh Dương là khu vực đang có tranh chấp chủ quyền từ nhiều nước. Tiếp tục câu chuyện đang gây sự chú ư đặc biệt trong dư luận người Việt khắp nơi, đài Á Châu Tự Do chúng tôi mời quư vị nghe một số phân tích từ hai sĩ quan cao cấp thuộc Hải Quân VNCH là các ông Nguyễn Ngọc, cựu Hải Quân Trung Tá , trước năm 1975, phụ trách Trục Vàm Cỏ Đông gồm các tỉnh Long An, Hậu Nghĩa, Tây Ninh và cựu Phó Đề Đốc Hồ Văn Kỳ Thoại, Tư lệnh Hải Quân vùng 1 Duyên Hải. Xin mời anh Đỗ Hiếu. Mở đầu câu chuyện, ông Nguyễn Ngọc nói, sở dĩ các cuộc tranh chấp và xung đột ngoài khơi giữa Trung Quốc và Việt Nam vẫn thường kéo dài như bấy lâu nay, là v́ hai nước chưa có thỏa thuận cụ thể nào về vấn đề chủ quyền lănh hải và dĩ nhiên là Bắc Kinh luôn muốn dành thắng lợi về phía ḿnh. Ông Nguyễn Ngọc nhấn mạnh rằng, ngoài vấn đề sử dụng lư lẽ của một nước lớn, Trung Quốc c̣n muốn xử ép Việt Nam về phương diện chính trị, mà ông cho là một sự thua thiệt lớn về mặt pháp lư, và ông đă đưa ra những dẫn chứng cụ thể qua lịch sử cận đại. Dịp này, ông Nguyễn Ngọc cũng nói là những ǵ từng xảy ra trên thực tế, ít nhiều cho thấy, dường như Hà Nội chịu ảnh hưởng nặng của Bắc Kinh để sống c̣n, v́ việc tàu Trung Quốc nổ súng vào tàu đánh cá, chưa hề xảy ra đối với các nước khác trong vùng Biển Đông. Ông Nguyễn Ngọc cũng đưa ra một thí dụ nữa cho thấy Trung Quốc ngại đụng chạm với các quốc gia khác như Philippines chẳng hạn v́ Manila có kư kết hiệp ước hợp tác quân sự với Washington, trong khi đó Việt Nam không được ai khác hổ trợ về phương diện quốc pḥng. Ông kết luận rằng, v́ lẽ đó Việt Nam nhất định phải chịu thua thiệt trước Trung Quốc, trong vấn đề tranh chấp ngoài khơi. Vừa rồi là ư kiến đóng góp của ông Nguyễn Ngọc, cựu sĩ quan Hải Quân VNCH, tiếp tục câu chuyện với phóng viên Ban Việt Ngữ chúng tôi, ông Hồ Văn Kỳ Thoại, cựu Phó Đề Đốc, Tư Lệnh Hải Quân Vùng I Duyên Hải nói, việc tàu chiến Trung Quốc nổ súng vào tàu đánh cá và gây tử vong cho ngư phủ Việt Nam là điều hết sức vô lư, căn cứ theo luật pháp quốc tế. Đài Á Châu Tự Do chúng tôi xin cám ơn ông Nguyễn Ngọc và ông Hồ Văn Kỳ Thoại đă dành thời giờ cho cuộc trao đổi hôm nay. Vụ hải quân Trung Quốc bắn ngư dân Việt Namtheo nhận định của Tiến sĩ Nguyễn Văn Canh2007.07.28Nhă Trân, phóng viên đài RFA Sự kiện hải quân Trung Quốc bắn vào một số thuyền ngư dân Việt Nam trong khu vực biển Đông, Thái B́nh Dương hồi đầu tháng này gây bức xúc cho những người quan tâm. Ủy ban Bảo vệ sự Vẹn toàn Lănh thổ ở hải ngoại mới đây có ư kiến về vụ việc. Nhă Trân trao đổi với Tiến sĩ Nguyễn Văn Canh, Chủ tịch ủy ban và cũng là một nhà luật học về công ước quốc tế. Nói về phản ứng của chính quyền Việt Nam sau khi vụ việc xảy ra, Tiến sĩ Nguyễn Văn Canh cho rằng: Tiến sĩ Nguyễn Văn Canh: Việt Nam măi nhiều ngày sau mới lên tiếng. Đây là một vấn đề nghiêm trọng, là hành vi cho thấy Việt Nam quá lệ thuộc vào Trung Quốc. Nhă Trân: Tiến sĩ nói Việt Nam lệ thuộc vào Trung Quốc, xin được hỏi lập luận này dựa trên cơ sở nào? Tiến sĩ Nguyễn Văn Canh: Việt Nam đă bắt đầu hợp tác với Trung Quốc từ nhiều năm trước, từ thời ông Hồ Chí Minh đến những năm sau này với các ông như Nông Đức Mạnh, Nguyễn Tấn Dũng, tuyên bố hai nước sẽ hợp tác trong việc thăm ḍ, khai thác dầu khí ở biển Đông. Nhă Trân: Nói về vụ hải quân Trung Quốc bắn vào thuyền ngư dân, theo luật quốc tế th́ tàu hải quân một nước có quyền tấn công thuyền ngư dân nước khác hay không, khi các thuyền này không vũ trang? Tiến sĩ Nguyễn Văn Canh: Theo luật, thông thường hải quân chỉ có thể bắt giữ, đưa ra ṭa xử phạt nếu những ngư dân có hành động vi phạm, chứ không thể bắn giết. Nhă Trân: Theo các thông tin th́ khi ấy tàu hải quân Việt Nam có mặt tại hiện trường thế nhưng đă không can thiệp. Tiến sĩ có thể cho biết quyền hạn của hải quân Việt Nam trong trường hợp này ra sao, họ có thể làm ǵ khi ấy? Tiến sĩ Nguyễn Văn Canh: Hải quân một nước có nhiệm vụ bảo vệ ngư dân nước ḿnh, phải bắn trả để bảo vệ họ. Hải quân Việt Nam lại đứng nh́n, cũng như lần trước, hồi năm 2005, khi tàu Trung Quốc bắn chết 9 ngư dân ở miền Trung Việt Nam. Nhă Trân: Thế c̣n chính quyền có trách nhiệm ǵ không, khi ngư dân bị tấn công như vậy? Tiến sĩ Nguyễn Văn Canh: Chính quyền phải có trách nhiệm, phải bảo vệ dân ḿnh. Nhưng rất nhiều ngày sau khi chuyện xảy ra Việt Nam mới lên tiếng, và chỉ lên tiếng mà không làm điều ǵ cụ thể. Nhă Trân: Chính quyền Việt Nam cho hay đang thảo luận với Trung Quốc về vụ này, thưa ông? Tiến sĩ Nguyễn Văn Canh: Việt Nam nói thảo luận, nhưng có lẽ rồi cũng như lần trước, chẳng đi đến đâu. Nhă Trân: Thế th́, theo ư kiến của Tiến sĩ, phải làm ǵ để những việc như vừa rồi không c̣n xảy ra trong tương lai, để ngư dân Việt Nam không bị bắn giết tương tự? Tiến sĩ Nguyễn Văn Canh: Việt Nam phải có một thể chế mới để đối phó với vấn đề, v́ đảng Cộng sản Việt Nam đă lệ thuộc quá nhiều vào Trung Quốc. Muốn bảo vệ người dân, Việt Nam cần thay đổi. Nhă Trân: Cảm ơn Tiến sĩ Nguyễn Văn Canh về cuộc phỏng vấn này.Chiều hướng quân sự Trung Quốc dưới nhăn quantư lệnh lực lượng Hoa Kỳ tại Thái B́nh Dương2007.07.30Nhă Trân, phóng viên đài RFA Trong bối cảnh một nước Trung Quốc ngày càng tiến gần đến mục tiêu là thành một cường quốc kinh tế, th́ Bắc Kinh cũng không quên việc tăng cường sức mạnh quân sự để bảo vệ thành quả đó, đồng thời gia tăng ảnh hưởng chính trị ra khắp nơi. Đô đốc Timothy Keating, tư lệnh lực lượng Hoa Kỳ tại Thái B́nh Dương phát biểu trong một cuộc họp báo tại toà đại sứ Hoa Kỳ ở Bắc Kinh hôm 12-5-2007. AFP PHOTO Toàn cảnh sự việc đó được Hoa Kỳ nhận xét ra sao qua nhăn quan của vị tư lệnh lực lượng Hoa Kỳ tại Thái B́nh Dương ? Nhă Trân lược thuật qua những thông tin đô đốc Timothy Keating đưa ra trong cuộc họp báo hôm thứ Ba vừa qua tại Washington. Lời đắp giọng tiếng Việt do Lê Dân đọc. Trong dịp về thủ đô họp cùng bộ trưởng Quốc pḥng Robert Gates và nhiều tư lệnh quân sự Mỹ khắp thế giới, hôm thứ Ba vừa qua đô đốc Timothy Keating, tư lệnh lực lượng Hoa Kỳ tại Thái B́nh Dương, đă giành cho báo chí buổi nói chuyện tại Trung tâm Chiến lược và Nghiên cứu Quốc tế tại Washington DC. Người sĩ quan cao cấp từng gắn bó với vùng châu Á-Thái B́nh Dương hàng thập niên qua đă tŕnh bày những nhận xét của ông về những thay đổi lớn lao trong khu vực, từ kinh tế, xă hội cho đến quốc pḥng. Dĩ nhiên, được chú ư hơn cả vẫn là nỗ lực nâng cao sức mạnh quân sự mà Bắc Kinh không ngừng theo đuổi và không hề muốn bị phơi bày. Mở đầu cuộc họp báo, đô đốc Timothy Keating cho biết rất nhiều người cứ cho là bộ Tư lệnh Lực lượng Hoa Kỳ tại Thái B́nh Dương hết sức quan tâm, lo lắng về những diễn tiến xoay quanh lực lượng quân sự Trung Quốc. Thực tế là Mỹ chẳng hề lo lắng ǵ. Những dị biệtĐô đốc Keating cho biết là dĩ nhiên có dị biệt giữa cách nh́n của Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc với bộ Tư lệnh Thái B́nh Dương Hoa Kỳ về những tiến triển của sức mạnh vũ trang Trung Quốc: “Trung Quốc nói rằng nhu cầu về năng lượng của họ hết sức quan trọng, nhất là về dầu và than, cũng như nền mậu dịch hiện có giữa họ với các nước như Australia, hiện đă là đối tác lớn của Trung Quốc. Phần lớn nền thương mại đó phải trải qua hải phận của Trung Quốc và v́ thế mà họ muốn xây dựng một lực lượng hải quân đủ sức bảo vệ các hải lộ quan yếu. Đó là điều mà Hoa Kỳ khó có thể bài bác được” Một điểm khá đặc biệt được báo giới chú ư là vấn đề Bắc Kinh thiết tha muốn chế tạo tàu sân bay vào khi nhiều cường quốc quân sự đang có khuynh hướng tiết giảm lượng tàu sân bay mà họ đang có. Lư do là với sức mạnh của khí tài quân sự hiện đại th́ vai tṛ của tàu sân bay không c̣n ư nghĩa quyết định to lớn như trước. Đô đốc Tư lệnh Lực lượng Hoa Kỳ tại Thái B́nh Dương cho biết : “Họ rất quan tâm đến việc phát triển tàu sân bay. Một sĩ quan Quân đội Nhân dân nói với tôi như vậy. Chúng tôi đă có dịp thảo luận về việc này. Một số người biết rằng tôi rất quen thuộc với nhiều loại tàu sân bay. Đó là loại kỹ thuật rất khó sử dụng và tốn nhiều thời giờ. Nó đắt tiền, tinh vi và nguy hiểm.....Họ đều bỏ qua những khó khăn đó, nói rằng Trung Quốc có quyền chế tạo tàu sân bay và không có ǵ ấn tượng và hùng vĩ hơn về h́nh ảnh hào hùng của một quốc gia bằng một chiếc tàu sân bay lướt sóng vào một bến cảng xa lạ. Đó quả là một viễn tượng đẹp đối với một lực lượng hải quân không ai chối căi được. Họ c̣n nêu lên sự hiệu quả của tàu sân bay Mỹ Abraham Lincoln trong công tác cứu trợ thiên tai sóng thần Indonesia và nói rằng Bắc Kinh cũng sẽ sử dụng tàu sân bay trong mục tiêu nhân đạo tương tự.” Không đáng lo ngạiDưới cái nh́n của người tư lệnh lực lượng Mỹ tại Thái B́nh Dương th́ nỗ lực chế tạo tàu sân bay của Trung Quốc không đáng lo ngại v́ nó nặng về phần thể diện mà Bắc Kinh đang muốn nâng cao lên hết cỡ cho thế giới thấy, đặc biệt là tại những nước đang phát triển. Mỹ không quan tâm nhiều v́ tàu sân bay không c̣n là một vũ khí chiến lược quan trọng hàng đầu như hồi mấy thập niên trước. Tuy nhiên đối với các hoạt động nghiên cứu chế tạo tàu ngầm hiện đại của Trung Quốc th́ Hoa Kỳ không thể làm ngơ. Đô đốc Timothy Keating cho biết: “Họ đang cố gắng chế tạo thêm nhiều tàu ngầm, không phải loại quy ước, mà là loại dùng nhiên liệu hạt nhân. Chúng tôi quan sát cẩn thận và có thể nói rằng hiện Bắc Kinh chưa có tiến triển đáng kể nào, mà cũng chưa có dự đoán nào về tương lai khiến Hoa Kỳ phải lo ngại. Điều đó không có nghĩa là không quan tâm. Việc Trung Quốc muốn có thêm tàu ngầm hoạt động tại Thái B́nh Dương dĩ nhiên bộ Tư lệnh Lực lượng Hoa Kỳ tại Thái B́nh Dương phải lưu ư. Điển h́nh như một vài tàu ngầm loại Tống của Trung Quốc bị phát hiện gần tàu sân bay Mỹ Kitty Hawk hồi gần đây. Họ không được phép hiện diện như vậy, v́ đó là phần biển của Hoa Kỳ. Đó là một trong những vấn đề mà chúng tôi đă nêu lên khi thăm Trung Quốc. Chúng tôi muốn giảm bớt, hoặc loại trừ hẳn, nhưng lănh vực có thể gây ngộ nhận. Hiểu lầm có thể đưa đến nhiều khó khăn, như đối đầu căng thẳng.” Hoa Kỳ muốn giảm thiểu đối đầu với Trung Quốc trên biển Thái B́nh Dương, thế nhưng Bắc Kinh có đồng ư nghĩ như vậy hay không ? Tư lệnh Lực lượng Hoa Kỳ tại Thái B́nh Dương kết luận bằng việc thuật lại một câu nói đùa của một quan chức hải quân cao cấp Trung Quốc: “Một vị khách Trung Quốc nói đây là những ǵ ḿnh nên làm. Các anh lo cho vùng Đông Thái B́nh Dương, chúng tôi sẽ đảm nhiệm vùng Tây Thái B́nh Dương, rồi ta sẽ liên hệ với nhau.” Nhă Trân tường tŕnh từ Washington DC.Lư do khiến Việt Nam ngăn cản sứ mạngnhân đạo của tàu USS Peleliu?2007.08.02Mặc Lâm, phóng viên đài RFA Trước đây ba tuần, tàu bệnh viện USS Peleliu nhận lời mời của Việt Nam đă đến Đà Nẵng và những nhân viên y tế, bác sĩ được phép lên bờ để thực hiện những công tác y tế từ thiện nhằm giúp những gia đ́nh nghèo không khả năng chữa trị.
Chiến hạm USS Peleliu hôm 4-11-2001. AFP PHOTO Tuy nhiên, vào giờ phút chót, nhà nước Việt Nam không cho phép tàu USS Peleliu sử dụng trực thăng quân sự của ḿnh chuyển những bệnh nhân cần phẫu thuật ra tàu chữa trị. Sự việc đầy mâu thuẫn này được báo giới nước ngoài quan tâm, nhưng một lần nữa những phương tiện truyền thông báo chí Việt Nam không hề đưa tin ǵ về việc này, Mặc Lâm có bài tường tŕnh về sự việc này như sau. Trợ giúp dịch vụ y tế cho dân chúngChiến hạm USS Peleliu trước đây có tên là Khe Sanh, rồi đổi thành Đà Nẵng, và cuối cùng mang tên Peleliu. Căn bản là một tàu chiến cho đến ngày 23 tháng 5 năm năm 2007 tàu Peleliu trang bị một hệ thống y tế đặc biệt bao gồm những robot chuyên trách phẩu thuật cũng như tăng cường một đội ngũ kỹ sư và chuyên viên y tế nhằm đáp ứng mục tiêu mới là tàu bệnh viện có khả năng thực hiện những ca phẩu thuật khó khăn nhất đến với người dân tại các nước vùng Đông Nam Á. Sau khi công tác tại Philippines, tàu Peleliu đến Đà Nẵng vào ngày 16 tháng 7 năm nay và sau hai tuần lễ có mặt tại đây, hơn 120 bác sĩ dân sự và sinh viên y khoa t́nh nguyện mang nhiều quốc tịch đă khám chữa bệnh miễn phí cho người dân tại nhiều huyện chung quanh thành phố cũng như những trợ giúp có tính chuyên môn cho các bệnh viện trong khu vực. Tuy nhiên vào giờ chót, theo tin từ The Strait Times loan đi th́ nhà nước Việt Nam đă không cho phép các trực thăng từ tàu USS Peleliu được phép chuyển bệnh nhân từ bờ ra tàu để làm phẫu thuật mà không có bất cứ lời b́nh luận nào. Tất cả nhân viên y tế t́nh nguyện của con tàu này đều ngạc nhiên và không được câu trả lời thỏa đáng cho đến khi con tàu rời khỏi Đà Nẵng vào ngày 25 tháng 7 vừa qua. Yếu tố Trung Quốc trong quan hệ với Mỹ?Giáo sư Carl Thayer, một chuyên gia về Việt Nam, hiện cố vấn cho Bộ Quốc Pḥng Úc, đă cho chúng tôi biết những ư kiến của ông khi nhận được tin này như sau: “Sự việc xảy ra cùng lúc với khoảng thời gian được xem là nhạy cảm khi Việt Nam đang có những thay đổi nội các quan trọng, cũng là lúc Việt Nam và Trung Quốc đang có cuộc bàn thảo khẩn cấp về việc những ngư dân Việt Nam bị Trung Quốc bắn tại biển đông. Trở lại từ đầu, bất cứ một sự cộng tác nào với Hoa Kỳ có liên quan ít nhiều đến lĩnh vực quân sự đều được xem là nhạy cảm đối với Việt Nam và Việt Nam luôn luôn cảnh giác đối với Mỹ. Việt Nam luôn xem xét thật kỹ lưỡng bất cứ một hành động nào có liên quan đến Hoa Kỳ và rơ ràng là Việt Nam luôn cảnh giác trước bất cứ một thao tác nào từ Mỹ. Tuy nhiên Việt Nam đă đẩy vấn đề đi quá xa v́ lần này tàu USS Peleliu tuy là tàu chiến nhưng được cải tiến lại để phục vụ nhân đạo và trên tàu có nhiều bác sĩ của nhiều quốc tịch khác nhau. Việc ngăn cản này cĩng đă gửi đi thông điệp mạnh mẽ rằng Việt Nam không thể nào phát triển mối liên hệ quân sự với Hoa Kỳ trong khi cố gắng giải quyết những tồn đọng giữa Việt Nam và Trung Quốc đặc biệt trên những hồ sơ nghiêm trọng về biên giới và chủ quyền hai nước đang tranh chấp trong vùng Biển Đông, đặc biệt là quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa nơi có những trữ lượng dầu hỏa được xem là quan trọng.” Khi nghe chúng tôi có những thắc mắc có liên quan đến vấn đề Trung Quốc hồi gần đây đă nổ súng vào tàu đánh cá Việt Nam gây cho 1 ngư dân chết và hai người khác bị thương, liệu việc này có liên quan ǵ đến vụ chiếc tàu USS Peleliu hay không, giáo sư Thayer trả lời: “Việc đầu tiên tôi muốn nói là theo những nguồn tin chính thức liên quan đến sự việc này tôi có một dấu hỏi rất lớn là tại sao chính quyền Việt Nam không chính thức phổ biến tin này trên truyền thông, báo chí v́ những công dân Việt Nam bị xâm hại bằng những vũ khí tối tân trong khi họ không có phương tiện tự bảo vệ trong vụ này. Việt Nam cần một giải thích từ phía Trung Quốc và những ngư dân Việt Nam phải được phép cho báo chí biết sự thật về việc họ bị tàu Trung Quốc tấn công. Có lẽ cuộc họp khẩn cấp giữa hai nước Việt Nam và Trung Quốc hồi gần đây là để bàn về việc này. Tuy nhiên trong những hiểu biết của tôi th́ những chuyện như vậy là không thể chấp nhận được. Trung Quốc đă có nhiều tháng kể từ ngày vụ việc xảy ra và thời gian đă quá đủ để họ điều tra làm sáng tỏ ai là người có trách nhệim trực tiếp trong vụ này, nhất là xử dụng hải quân ngoài khơi Biển Đông để tấn công ngư dân Việt Nam.” Khi chúng tôi hỏi làm cách nào để hai phía Việt Nam và Trung Quốc có thể tránh được những xung khắc khó giải quyết này giáo sư Thayer cho biết ư kiến của ông như sau: “Trong vấn đề vịnh Bắc Bộ, Việt Nam và Trung Quốc nên bạch hóa những tranh chấp và đặt lên bàn thương thuyết những hành động và thái độ hiểu biết, và đây cũng là thời điểm để làm dịu bớt những căng thẳng và hai nước thay v́ dùng những vũ lực để đối chọi. Đây cũng là lúc Trung Quốc cần phải giải thích tại sao hải quân của họ lại sử dụng những vũ khí chết người để đối phó với ngư dân Việt Nam không có khả năng tự vệ.” Trong thời đại thông tin như vũ băo hiện nay, khó thể tưởng tượng được rằng những vấn đề hệ trọng quốc gia lại có thể ém nhẹm để giải quyết trong bóng tối. Vụ chiếc tàu Peleliu và ngư dân Việt bị Trung Quốc giết hại đang chờ đợi một sự bạch hóa như lời Giáo Sư Thayer vừa nói. Việc công khai tin tức luôn là giải pháp có lợi cho bang giao quốc tế nhất là trong vị thế nước nhỏ như Việt Nam hiện nay. Mối lo Trung Quốc và bài toánViệt Nam phải t́m cách giải2007.08.03Nguyễn Khanh, phóng viên đài RFA Tạp Chí Câu Chuyện Thời Sự hàng tuần. Kỳ này Ban Việt Ngữ sẽ phỏng vấn Giáo Sư Nguyễn Mạnh Hùng về mối lo Trung Quốc và bài toán Việt Nam phải t́m cách giải. Cuộc phỏng vấn do Nguyễn Khanh thực hiện. Nguyễn Khanh: ai cũng bảo chuyện mới xảy ra ở Trường Sa là chuyện phải quan tâm. Giáo sư quan tâm ở mức độ như thế nào?
Toà nhà quân sự của Trung Quốc trên đảo Trường Sa. AFP PHOTO Giáo Sư Nguyễn Mạnh Hùng: Việc Trung Quốc gần đây bắn vào tàu đánh cá và giết hại ngư dân Việt Nam trong vùng biển tranh chấp là hành động đáng quan tâm, nhất là đối với Việt Nam. Đây là những hành động leo thang kèm theo áp lực buộc Việt Nam phải nhân nhượng trong vấn đề lănh hải cùng một lúc đe doạ khiên các công ty dầu ngoại quốc (như BP và Conoco) phải ngưng khai thác dầu khí trong vùng thuộc chủ quyền Việt Nam. Đây có thể là những bước đầu thử nghiệm lấn dần quyền kiểm soát vùng biển phụ cận để bao vấy các các đảo hiện thuộc chủ quyền Việt Nam rồi lấn chiếm khi có cơ hội, như trường hợp đảo Hoàng Sa năm 1974. Nguyễn Khanh: Giáo Sư mới nhắc đến Hoàng Sa. Chúng ta rút tỉa được bài học ǵ qua kinh nghiệm Hoàng Sa? Giáo Sư Nguyễn Mạnh Hùng: Kinh nghiệm Hoàng Sa cho thấy sự quan trọng của tương quan lực lượng và ư đồ lâu dài của Trung Quốc. Về tương quan lực lương th́ năm 1974 là thời điểm đúng một năm sau khi toàn bộ quân Mỹ rút khỏi Việt Nam, chính quyền Nixon thi hành chính sách “giảm bớt hiện diện” quân sự của ḿnh (lowering profile) ở Á châu, và luật lệ Mỹ cấm không cho can thiệp trong vùng trời hay trên đất liền ở Đông Dương. Hạm đôi Mỹ lúc đó ở ngoài khơi cũng không can thiệp dù đă được Việt Nam Cộng Ḥa yêu cầu cứu người bị thương trên biển. Việc này chắc chắn không xẩy ra trước khi Mỹ rút khỏi Nam Việt Nam. Về ư đồ của Trung Quốc th́ Trung Quốc đă chuẩn bị từ lâu để lợi dụng thời cơ tân công chiếm đảo khi Nam Việt Nam bị Mỹ bỏ rơi và bị dồn vào thế phải đối đầu với một lực lượng hải quân và không quân lớn hơn gấp bội, trong khi đó th́ Bắc Việt đang phải nhờ vào Trung Quốc nên không dám phản đối. VNCH thật ra cũng đă chuẩn bị trước nhưng ở trong cảnh tứ đầu thọ địch, thù trong là Bắc Việt, và giặc ngoài là Trung Quốc. Tôi c̣n nhớ, cách đó ít lâu tướng công binh Nguyễn Văn Chức cho tôi biết là ông mới thăm Hoàng Sa về để chuẩn bị xây sân bay ở đó. Rơ rệt lúc ấy chưa có sư hiện diện của Trung Quốc trên đảo. Thế mà khi một toán quân Việt Nam đổ bộ lên đảo trong cuộc hải chiến bất đắc dĩ năm 1974, họ đă gặp ngay quân Trung Quốc (trước đó có thể nguỵ trang là các ngư dân), rồi bị vây và bị bắt. Và Trung Quốc đă hành đông rầt dă man, bất chấp luật lệ chiến tranh, xả súng bắn vào các chiến sĩ VNCH bị đắm tầu phải sang các thuyền nhỏ hoặc đang bơi trên biển. Trung Quốc và Trường SaNguyễn Khanh: Có phải Giáo Sư muốn nói là sớm muộn ǵ Trung Quốc cũng sẽ chiếm Trường Sa? Giáo Sư Nguyễn Mạnh Hùng: Có thể hay không th́ chưa biết v́ c̣n tuỳ thuộc nhiều yếu tố, nhưng khó mà có thể nói rằng Trung Quốc không muốn chiếm lấy. Nên nhớ mục tiêu tối hậu của cuộc cách mạng Trung Hoa từ thời Tôn Dật Tiên qua đến Tưởng Giới Thạch rồi Mao Trạch Đông là dành lại độc lập cho người Hán và thu hồi phần lănh thổ đă bị mất. Ở trên lục địa th́ trước hết là các nhương địa cho Đức, rồi Thượng Hải, rồi đến Hong Kong. Đến vùng Hải Sâm Uy (Vladivostok) nhưọng cho Sa Hoàng th́ khựng lại v́ Stalin không chịu trả. Không những thế Stalin c̣n bác lời hứa của Lenin với Tôn Dật Tiên không chịu công nhân một phần lănh thổ của Nga Xô là kết quả của những hiệp ước bất b́nh đẳng. Ở ngoài biền th́ Trung Quốc đ̣i lại Macao, đ̣i sát nhập Đài Loan, tranh chấp chủ quyền trên quần đảo Senkaku với Nhật rồi khựng lại khi Nhật làm dữ và được Hoa Kỳ ủng hộ v́ Senkaku gần căn cứ Mỹ trên đảo Okinawa. Trung Quốc c̣n đ̣i chủ quyển trên toàn bộ các đảo Trường Sa. Trong các nước tranh chấp chủ quyền trên quần đảo Trường Sa –Trung Quốc, Việt Nam, Phi, Brunei, Malaysia—th́ chỉ có hai nước, Việt Nam và Trung Quốc đ̣i chủ quyền trên toàn thể các đảo Trường Sa. V́ thế, Việt Nam là đối tượng quan trọng nhất đối với Trung Quốc, và Trung Quốc là mối đe doạ lớn nhất cho sự vẹn toàn lănh thổ của Việt Nam. Sách lược của Trung QuốcNguyễn Khanh: Nếu như vậy, thưa Giáo Sư, sách lược hiện tại của Trung Quốc là ǵ? Giáo Sư Nguyễn Mạnh Hùng: Hiện tượng gọi là “nổi lên hoà b́nh” (peaceful rise) của Trung Quốc đă khiến Mỹ và Nhật phải quan tâm, cho nên các nhà lănh đạo Trung Quốc đă đổi tên cho nó là “phát triển hoà b́nh” (peaceful development). Điều này có nghĩa là trong lúc này Trung Quốc không muốn tạo ra những cản trở và chống đối sự bành trướng quá lộ liễu của Trung Quốc. Cả tương quan lực lượng lẫn công luận thế giới chưa thuận tiện. Đối với Hoa Kỳ, Trung Quốc muốn tạo ra một “sự đă rồi” (fait accompli), khi muốn phản ứng th́ đă muộn. Để xoa dịu sự chống đối của các quốc gia Đông Nam Á, một mặt Trung Quốc tuyên bố chủ quyền của ḿnh trên toàn thể quần đảo Trường Sa là “bất khả tranh chấp” (undisputable), mặt khác đề nghị tạm gác vấn đề chủ quyền sang một bên để cùng hợp tác trong việc thăm ḍ và khai thác tài nguyên. Nhưng chia chác ra sao khi Trung Quốc vẫn đ̣i chủ quyền trên toàn thể quần đảo Trường Sa? Đây là một điều không ổn. Trên thực tế, có nhiều chỉ dấu cho thấy Trung Quốc t́m cách “chia để trị” các quốc gia Đông Nam Á, như trường hợp dụ Phi Luật Tân khai thác chung, buộc VN phải đi theo và nhương bộ dần. Tuy đồng ư với tuyên ngôn chung với ASEAN là không nước nào t́m cách thay đối nguyên trạng, trên thực tế Trung Quốc tiếp tục từng bước thay đổi nguyên trạng, giải thích rộng răi để nới rộng vùng kiểm soát của ḿnh. Các hành động gần đây đối với Việt Nam minh chứng cho điều này. Thêm vào đó, Trung Quốc dùng thế lực mềm (soft power) qua thương mại, viện trợ kinh tế, quan hệ chính trị để tao một khối địa phương dưới sự lănh đạo của Trung Quốc. Cuộc hội thảo ơ Bắc Kinh ngày 23/7/ 2007 nhằm nghiên cúư chiến lươc phát triển của vùng kinh tế vịnh Bắc Bộ, rồi Diễn Đàn hợp tác kinh tế Vinh Bắc Bộ mở rộng ở Nam Ninh ngày 26-27/7/2007 nhằm tạo khu mậu dịch tự do Trung Quốc-ASEAN, cả trên bộ trên không lẫn trên biển, tất cả chỉ nhằm mục đích tạo một khu vực Thịnh Vượng Chung dưới sự chỉ huy của Trung Quốc. Việt Nam cần phải làm ǵ?Nguyễn Khanh: Trước một t́nh huống khá khó khăn, hay phải nói là rất khó khăn th́ đúng hơn, th́ theo Giáo Sư Việt Nam phải làm ǵ? Giáo Sư Nguyễn Mạnh Hùng: Trong trường hợp phải đương đầu với một nước lớn, trên lư thuyết, một nước nhỏ có hai chọn lựa chính: hoặc là phải theo đuôi (bandwagonning), chịu phần đàn em, hoặc phải dựa vào một nước khác hay một nhóm nước khác để quân b́nh lực lượng, tạo đôi lưc (balancing) với nườc đe doạ ḿnh. Ngay cả các cường quốc khi bị yếu thế cũng phải áp dụng giải pháp này, như Trung Quốc và Nga Xô liên minh với nhau chống Mỹ thời chiến tranh lạnh, Trung Quốc và Mỹ liên kết với nhau để chống sự bành trướng ảnh hưởng của Nga sang Đông Nam Á từ cuối thập niên 1970 cho đến cuối thập niên 1980, rồi trong thời hậu chiến tranh lạnh, Nga và Trung Quốc áp lại với nhau để phá thế độc tôn của Mỹ. Giải pháp thứ hai bảo vệ được chủ quyền nhiều hơn nhưng không phải nước nào cũng có thể làm như thế. Giờ này, đứng trên quyền lợi dân tộc, có lẽ ít ngựi trong số các nhà lănh đạo Việt Nam không ư thức rằng được mối nguy cho sự vẹn toàn lănh thổ của Việt Nam, đặc biệt là Trường Sa, đến từ Trung Quốc, nhưng sự chọn lựa của họ rất bị hạn chế. Sự lựa chọn hạn chếNguyễn Khanh: Xin ngắt lời Giáo Sư ở đây. Hạn chế như thế nào? Ở chỗ nào? Cái ǵ hạn chế sự chọn lựa của Việt Nam? Giáo Sư Nguyễn Mạnh Hùng: Trước hết, Việt Nam ở ngay sát Trung Quốc. Trung Quốc muốn giữ Việt Nam trong quỹ đạo của ḿnh v́ những lư do thực tiễn cũng như ư thức hệ và truyền thống. Về quyền lợi thực tiễn, bât cứ một quốc gia lớn nào cũng muốn đóng vai tṛ đàn anh đối với các nước nhỏ ở xung quanh, muốn tạo cho ḿnh một ṿng đai an ninh (security belt), nghĩa là bựôc các nước nhỏ phải theo ḿnh hoặc ít nhất cũng không đươc theo quốc gia có khả năng cạnh tranh với ḿnh, như trương hợp Nga Xô đối với các quốc gia Đông Âu trong thời chiến tranh lạnh. Trung Quốc đối với Việt Nam th́ cũng thế. Về lư do truyền thống, Trung Quốc quen với vai tṛ bá chủ từ xưa khi mà Việt Nam phải triều cống Trung Quốc. Về lư do ư thức hệ, th́ Việt Nam là một nước cộng sản lớn thứ hai trong 4 hay 5 nước cộng sản c̣n sót lại. Trong lịch sử nhân loại, Cộng sản đang ở thế thoái trào. Chừng nào Trung Quốc chưa giải quyết được bài toán cộng sản lỗi thời th́ Trung Quốc c̣n muốn giữ Việt Nam trong quỹ đạo của Trung Quốc. (Từ đầu năm nay, ở Trung Quốc đă có những thảo luận về cải tổ chính trị và ngay trong nội bộ đảng cũng có người đề nghị Trung Quốc nên bỏ chế độ cộng sản mà theo chế độ dân chủ xă hội áp dụng tại các nước Bắc Âu). Trong khi Trung Quốc muốn giữ Việt Nam trong quỹ đạo của ḿnh, th́ chính sách ngoại giao của Việt Nam trong quá khứ đă củng cố thêm cho cái thế “theo đuôi” ấy. Việt Nam đă phải nhờ vả và theo Trung Quốc trong cuộc chiến tranh chống Pháp trong thập niên 40 và 50, rồi sau này trong cuốc chiến tranh chống Mỹ trong thập niên 60. Đến cuối thập niên 80 đầu thấp niên 90 th́ trước sự sụp đổ hàng loạt của các chế độ Cộng sản ở Đông Âu và Nga Xô, Việt Nam quyết định theo Trung Quốc để bảo vệ chế độ. Bây giờ thấy nguy, muốn bỏ chính sách “bandwagonning” để chuyển sang “balancing” không phải là dễ. Cân bằng quyền lực Nguyễn Khanh: Giáo Sư nói Việt Nam đang bị Trung Quốc bao vây. Chọn lựa của Việt Nam th́ Giáo Sư bảo là hạn chế. Như thế làm sao Việt Nam có thể cân bằng quyền lực? Giáo Sư Nguyễn Mạnh Hùng: Muốn cân bằng quyền lực th́ phải có thời và có thế. Trong thời chiến tranh lạnh, các quốc gia Đông Âu như Hungary và Tiệp Khắc đă có những cố gắng cải tổ để thoát ṿng kiếm toả của Nga Xô (cuộc cách mạng Hung 1956, mùa Xuân Praha 1968) nhưng đều bị dẹp tan. Phải chờ đến khi Nga Xô tự cải tổ và suy yếu mới có cơ hội dành độc lập rồi gia nhập khối Minh Ước Băc Đai Tây Dương (NATO) để bảo vệ đốc lập của ḿnh trước áp lực của Nga. Việt Nam ở thế bất lợi hơn nhiều. Việt Nam là một thành viên của Hiệp Hội các quốc gia Đông Nam A (ASEAN), nhưng ASEAN không phải là một liên minh quân sự khắng khít có sự tham dự của Mỹ và một nhóm quốc gia có sự tương đồng về thể chế chính trị (dân chủ) như NATO. ASEAN chỉ là một nhóm quốc gia đồng sàng dị mông, hổ lốn về phương diện chính trị, và dễ bị chia đê trị. Hoa Kỳ là quốc gia duy nhất có khả năng bảo trợ các nước nhỏ ởÁ châu (như Đài Loan, Nam Triều Tiên, Nhật Bản) đối đầu với Trung Quốc, nhưng giữa HK và ASEAN có một khoảng cách lớn; khoảng cách giữa HK và Việt Nam c̣n lớn hơn nữa. Chính sách đựoc tuyên bố công khai của các nhà lănh đạo Việt Nam bây giờ là muốn làm bạn với tất cả mọi quốc gia không phân biệt thể chế ch́nh trị. Việt Nam đă siết chặt quan hệ vơi một số nước lớn quan tâm đến vùng Á châu Thái b́nh dương như Ấn Độ, Nhật Bản, Nga, và tim cách xích gần lại với HK. Điều này tốt nhưng chưa đủ để thoát khỏi quỹ đạo Trung Quốc và đảm bảo được sư vẹn toàn lănh thổ của ḿnh. Ngay trước mắt th́ giải pháp tốt nhất vẫn là giải pháp ngoại giao với Trung Quốc đồng thời tranh thủ sự ủng hộ của ASEAN và công luận thế giới để giải quyệt vấn đề tranh chấp một cách hoà b́nh, kể cả việc đặt vấn đề với Liên Hiêp Quốc khi bị ép, và yêu cầu Toà án Quốc tế thụ lư dù biết chắc Toà án sẽ bác v́ sự chống đối của Trung Quốc. Trong khi đó, chắc chắn rằng các nhà lănh đạo quân sự Việt Nam đă phải có kế hoạch pḥng thủ các ḥn đảo hiện dưói quyền kiểm soát của ḿnh và bảo vệ chúng đến cùng để hỗ trợ cho cố gắng ngoại giao. Cuối cùng th́ vẫn phải t́m cho ra một đối lực khả tín. Nhưng nó phải bắt đầu bằng việc củng cố nội lực. Trước hết phải có sự thống nhất ư chí giữa các nhà lănh đạo có quyến lực nhất ở trong nước về mối đe doạ của quốc gia, về sách lược đối phó, và giá phải trả cho sách lược ấy. Sau đó phải tạo được một sự đoàn kết trong ngoài. Sự ủng hộ của gần 3 triệu người Việt ở khắp các quốc gia trên thế giới tạo một áp lực công luận thế giới đáng kể chống lại những xâm phạm trầm trọng đến chủ quyền Việt Nam. Xây dựng được một ASEAN thuần nhất hơn về phương diện chính trị và dân chủ hơn Trung Quốc cũng là một yếu tố khuyến khích Hoa Kỳ dấn thân sâu đậm hơn với miền đất này, ngoài chính quyền lợi của Hoa Kỳ phải bảo vệ tự do lưu thông trên mặt biển, tránh biến vùng biển phía Nam Trung Quốc (South China Sea) thành một “cái hồ Trung Quốc” (a Chinese Lake). Trong chiều hướng này, việc ASEAN quyết định lập một uỷ ban nhân quyền khu vực, bất chấp phản đối của Miến Điện và đ̣i chính phủ Miến trả tự do cho lănh tụ đối lập Aung San Suu Kyi là một khởi đầu đáng khuyến khích. Đoàn kết trong ngoàiNguyễn Khanh: Giáo Sư mới nói đến chuyện đoàn kết trong ngoài, gọi đó là điều chính phủ Việt Nam phải làm ngay trong lúc này. Câu hỏi cuối cùng của chúng tôi liên quan đến điều đó. Thưa Giáo Sư, làm sao để đoàn kết trong ngoài? Giáo Sư Nguyễn Mạnh Hùng: Chính quyền Việt Nam đă cố những cố gắng về vấn đề này nhưng kết quả không được bao nhiêu v́ không có những bước đi đột phá làm xúc động ḷng người. Sau chiến tranh, muốn có sự hoà giải giữa các chiến sĩ mà người Mỹ gọi là “peace of the braves” th́ phải t́m cách hoà giải b́nh đẳng và thành thật với nhưng người chiến sĩ đích thực chứ không phải những người theo đuôi ḿnh. Ngày xưa Cách Mạng Mùa Thu có sự hưởng ứng nhiệt t́nh của tuyệt đại đa số nhân dân Việt Nam v́ nó dựa vào t́nh đoàn kết dân tộc chống ngoại xâm. Khi cần, Hồ Chí Minh đă giải tán đảng Cộng Sản, viết Hiến Pháp dân chủ đa nguyên, lập chính phủ liên hiệp để đoàn kết toàn dân trong mục tiêu chung chống Pháp. T́nh tự dân tộc và việc đối xử công bằng với mọi người là yếu tố chính tạo đoàn kết quốc gia. Nguyễn Khanh: Xin cám ơn Giáo Sư Nguyễn Mạnh Hùng cho buổi thảo luận hôm nay. Trung Quốc sẽ mở tour du lịchở hai vùng đảo Trường Sa và Hoàng Sa2007.08.16Chính phủ Trung Quốc đă quyết định sẽ mở tour du lịch ở hai vùng đảo Trường Sa và Hoàng Sa, là những khu vực nhiều nước đang tranh chấp chủ quyền, trong đó có Việt Nam. Từ Washington, Nguyễn Khanh của Đài chúng tôi có tường tŕnh chi tiết sau đây. Giới thạo tin tại Washington cho biết chính phủ Trung Quốc đă quyết định mở các tour du lịch ở 2 vùng Trường Sa và Hoàng Sa. Tin này được xác nhận bởi một số nhà ngoại giao hiện đang làm việc tại Đông Nam Á. Đến lúc này, những điểm mà Ban Việt Ngữ chúng tôi ghi nhận được cho biết như sau: quyết định mở tour du lịch được Trung Quốc thông qua trong phiên họp thường lệ Hội Đồng Chính Phủ sáng hôm mùng 10 tháng này, tức là ngày thứ Sáu tuần trước. Một nhà ngoại giao yêu cầu được dấu tên c̣n tiết lộ ông được nghe kể lại là tour đầu tiên đến Trường Sa và Hoàng Sa sẽ được thực hiện vào cuối năm nay, do Cục Du Lịch Trung Ương Trung Quốc tổ chức, và trong thời gian đầu tiên không nhận khách nước ngoài. Cả 2 vùng đảo Trường Sa và Hoàng Sa đều là những vùng lănh hải mà Việt Nam và Trung Quốc đều nói là chủ quyền toàn phần thuộc về ḿnh. Tháng Giêng năm 1974, đă từng xảy ra hải chiến giữa hải quân Việt Nam Cộng Ḥa và hải quân của Trung Quốc. Cuộc hải chiến này kết thúc với kết quả Trung Quốc chiếm ngự đảo, và lúc đó họ đă thể hiện hành động rất dă man: binh sĩ Trung Quốc nổ súng bắn các chiến sĩ Việt Nam Cộng Ḥa bị đắm tầu phải sang các thuyền nhỏ hoặc bơi trên biển. Riêng ở vùng đảo Trường Sa, ngoài Việt Nam, Trung Quốc c̣n đang tranh chấp chủ quyền với một số nước khác như Philippines, Brunei, Malaysia, Indonesia. Vài năm trước đây qua vận động của ASEAN, Bắc Kinh và các nước liên hệ đă kư tên vào văn kiện mang tên Bản Quy Định Hành Xử, trong đó, điều quan trọng nhất là tất cả các quốc gia liên quan đều cam kết theo đuổi mục tiêu giải quyết căng thẳng qua đường lối ḥa b́nh, tránh gây thêm những xáo trộn bất lợi. Năm ngoái, Trung Quốc đă dùng điểm này để lên tiếng cảnh cáo Việt Nam sau khi chính phủ Hà Nội loan báo sẽ tổ chức tour du lịch Trường Sa. Rất tiếc điều họ từng đưa ra để cảnh báo một nước khác cũng chính là điều mà họ đă quyết định cách đây đúng một tuần lễ, và dự tính đi vào thực hiện trễ nhất là cuối năm nay. Nguyễn Khanh tường tŕnh từ Washington. Mục đíchNam Nguyên: Có một vài câu hỏi muốn được đặt ra với anh Khanh. Tại sao Trung Quốc lại đưa ra quyết định như vậy? Nguyễn Khanh: Câu hỏi anh Nam Nguyên vừa đưa ra cũng là câu hỏi mà tôi đă đặt với một số nhà ngoại giao cũng như một vài nhà quan sát chính trị. Theo trả lời của họ, tôi ghi nhận được 3 điều. Thứ nhất, có người nghĩ rằng quyết định của Trung Quốc là quyết định ḍ đường, xem coi thái độ của Việt Nam và của các nước trong khu vực như thế nào, đặc biệt là những quốc gia đang tranh chấp chủ quyền Trường Sa. Cũng có người bảo tôi rằng theo họ nghĩ th́ dường như Bắc Kinh có cảm tưởng là Hà Nội đang t́m cách đến gần với Washington hơn, và Trung Quốc muốn đi đ̣n trước… Nam Nguyên: Để răn đe cả Hoa Kỳ lẫn Việt Nam? Nguyễn Khanh: Chưa hẳn như thế. Một nhà ngoại giao từng làm việc ở Việt Nam nói với tôi là Bắc Kinh biết Washington đang bận rất nhiều chuyện ở nơi khác, từ cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu, trận chiến Afghanistan, trận chiến Iraq, do đó, nhận định của giới lănh đạo Hoa Lục là Mỹ không có th́ giờ và không có phương tiện để giúp Việt Nam giải quyết những căng thẳng với Trung Quốc. Thành ra nếu nói răn đe th́ theo tôi hiểu, có răn đe là răn đe Việt Nam chứ không phải nhắm vào Hoa Kỳ. Một điểm khác nữa cũng được các quan sát viên chính trị ngay tại Washington nói với tôi là đừng quên, cuối năm nay đảng cộng sản Trung Hoa nhóm họp, và tin tức cho thấy đang có những mâu thuẫn nội bộ xảy ra giữa thành phần lănh đạo đảng, giữa các ủy viên bộ chính trị. Cứ mỗi lần có mâu thuẫn nội bộ như vậy, đương nhiên Trung Quốc phải t́m cách tháo gỡ, và cách hay nhất vẫn là đaư ra chiêu bài đoàn kết, đưa ra chiêu bài chủ nghĩa dân tộc. Chuyện Bắc Kinh tổ chức tour du lịch ở Trường Sa và Hoàng Sa cũng nhắm vào mục đích đó. Nhưng đáng chú ư nhất, theo tôi, lại là nhận định của một nhà báo đang làm việc ở Hà Nội. Người bạn đồng nghiệp này nói rằng phải nhớ Việt Nam vừa mới có chính phủ, có thể Trung Quốc muốn thử xem chính phủ Việt Nam mạnh đến đâu, đoàn kết đến đâu. Phản ứng từ Việt NamThanh Quang: Phía Việt Nam đă lên tiếng nói ǵ chưa? Nguyễn Khanh: Thưa anh chưa. Theo những nguồn tin đáng tin cậy th́ dường như Việt Nam vẫn chưa có quyết định cụ thể. Ngay cả những nước đang tranh chấp chủ quyền quần đảo Trường Sa như Malaysia, Indonesia, Philippines, cũng chưa thấy nói ǵ. Thanh Quang: Có khi nào một liên minh quy tụ các nước này cộng với Việt Nam để đối chọi với Trung Quốc sẽ thành h́nh không? Nguyễn Khanh: Tất cả mọi chuyện điều có thể xảy ra, nhưng việc dựng một liên minh như anh Thanh Quang mới hỏi th́ tôi thấy hơi khó. Khó là v́ các nước trong ASEAN chẳng bao giờ chứng tỏ được đoàn kết, và hầu như nước nào cũng ngại đương đầu với Bắc Kinh, bất kể là đương đầu trực tiếp hay gián tiếp, do đó, tôi e rằng họ khó có thể ngồi lại với nhau. Thanh Quang: Giả sử một cuộc chiến mới xảy ra giữa Việt Nam và Trung Quốc, lúc đó, thái độ của Hoa Kỳ như thế nào? Nguyễn Khanh: Cám ơn anh Thanh Quang cho câu hỏi thật hay này. Có lần tôi được nghe câu hỏi tương tự như vậy đặt ra với ông Michael Marine, người vừa măn nhiệm kỳ đại sứ tại Hà Nội. Câu trả lời của ông Marine là Hoa Kỳ sẽ không bênh ai, không bỏ ai, sẽ yêu cầu cả hai nước phải tự kiềm chế và t́m cách giải quyết vấn đề. Lúc đó, ông Marine cũng bảo là cá nhân ông cũng như các nhà hoạch định chính sách ở Washington không nghĩ chuyện Trung Quốc-Việt Nam đụng độ trên chiến trường sẽ tái diễn. Nhưng từ khi ông Marine nói điều đó đến giờ cũng phải 1 năm rưỡi, hai năm rồi, t́nh thế khác đi khá nhiều. Việt Nam phản đối việc Trung Quốctổ chức du lịch tại Trường Sa2007.08.21Mặc Lâm, phóng viên đài RFA Từ nhiều năm nay, tranh chấp giữa Trung Quốc và các nước tại khu vực quần đảo Trường Sa lúc nhiều lúc ít, lúc gay gắt lúc ḥa hoăn nhưng chưa bao giờ yên lặng hoàn toàn. Lư do chánh khiến Trung Quốc luôn có những động thái đi quá giới hạn có lẽ phát xuất từ tư tưởng nước lớn và bất chấp dư luận thế giới. Mới đây Trung Quốc lại ngang nhiên dự tính tổ chức một cuộc du lịch trên hai quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa tuy hai quần đảo này chưa bao giờ dược quốc tế công nhận là chủ quyền thuộc về Trung Quốc cả. Mặc Lâm có bài về vấn đề này. Bắc Kinh tạo nhiều áp lực với Hà NộiViệt Nam vừa lên tiếng chống đối mạnh mẽ hành động thái quá của Trung Quốc khi tờ Trung Quốc Nhật Báo cho biết nước này chuẩn bị cho một cuộc du lịch trên quần đảo Hoàng Sa trong thời gian sắp tới. Hà Nội đă nhanh chóng đưa ra những lời chống đối Trung Quốc cho rằng việc nước này ngang nhiên tổ chức tour du lịch trên quần đảo vừa nói là sự việc hết sức nghiêm trọng xâm lấn chủ quyền của Việt Nam và hành động này khiến việc đối thoại giải quyết tranh chấp càng khó khăn thêm. Đây không phải là lần đầu tiên Trung Quốc có những hành động công khai lấn áp Việt Nam. Trung Quốc đă từng áp lực hăng dầu khí BP phải bỏ cuộc khoan t́m dầu ngoài khơi quần đảo Trường Sa vào tháng Tư vừa qua. Trong vụ này, ông Lê Dũng Phát ngôn nhân Bộ Ngoại Giao đă phát biểu rằng Việt Nam có đầy đủ bằng chứng lịch sử và cơ sở pháp lư để khẳng định chủ quyền không thể tranh căi của ḿnh đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. và ông nhấn mạnh rằng dự án hợp tác giữa Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam và Công ty Dầu khí BP của Anh được thực hiện từ năm 2000 nằm trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam, hoàn toàn thuộc quyền chủ quyền của Việt Nam. Mặc cho những chống đối từ Việt Nam, Trung Quốc đă áp lực khiến BP phải bỏ cuộc và vụ việc đă rơi vào im lặng. Sự việc không ngừng lại ở đó khi Trung Quốc să súng vào ngư dân Việt Nam đang đánh cá ngoài khơi biển đông và như thường lệ, vụ việc cũng không hề được giải quyết. Nhận định của giới phân tíchÔng Trần B́nh Nam, một b́nh luận gia với nhiều bài phân tích về vấn đề Trung Quốc cho biết ư kiến của ông về vụ này như sau: “Tôi nhận thấy rơ ràng đây là một thái độ khiêu khích của Trung Quốc đối với Việt Nam và sở dĩ họ làm tới như vậy cũng v́ bấy lâu nay Việt Nam đă tỏ thái độ quá nhún nhường đối với Trung Quốc. Thí dụ như ḿnh đi xa một chút vào năm 2005 khi mà Trung Quốc bắn chết 9 người dân tại Thanh Hóa và mới đây 2 người khác cũng bị bắn chết trong vùng quần đảo Trường Sa th́ Việt Nam cũng không có một phản ứng ǵ mạnh mẽ, mà thông thường những vụ như vậy xảy ra trên thế giới th́ những nước bị thiệt hại thường sẽ có những tiếng nói mạnh mẽ và đôi khi họ đ̣i đưa vấn đề ra Liên Hiệp Quốc để thảo luận. Trước những thái độ quá nhún nhường của VN như vậy th́ tôi nghĩ rằng Trung Quốc họ lấn được bước nào th́ họ cứ lấn thôi. Trong vụ tổ chức du lịch Trường Sa và Hoàng Sa của Trung Quốc tôi nghĩ rằng Hoàng Sa th́ ḿnh có thể tạm để một bên v́ Hoàng Sa đă bị Trung Quốc chiếm mấy chục năm rồi, nhưng Trường Sa là vùng c̣n nhiều tranh chấp mà họ tổ chức những cuộc du lịch như vậy là họ muốn chứng tỏ với thế giới đó là quần đảo của họ. Tôi nghĩ rằng đây là những điều đáng cho lănh đạo Việt Nam và người Việt Nam rất đáng quan tâm về những điều này v́ đây là vấn đề có liên quan đến sự an toàn của xứ sở.” Giáo sư Carl Thayer, một chuyên gia về Việt Nam hiện cố vấn cho Bộ Quốc Pḥng Úc trong một lần trả lời đài Á Châu Tự Do đă có nhận xét: “Trong vấn đề vịnh Bắc Bộ, Việt Nam và Trung Quốc nên bạch hóa những tranh chấp và đặt lên bàn thương thuyết những hành động và thái độ hiểu biết, và đây cũng là thời điểm để làm dịu bớt những căng thẳng và hai nước thay v́ dùng những vũ lực để đối chọi.” Chúng tôi quay lại với ông Trần B́nh Nam và hỏi ông rằng trong thế đứng hiện nay, chính quyền Việt Nam phải làm ǵ để giải quyết vấn đề một cách hiệu quả vừa không để xảy ra chiến tranh vừa không bị mất đất ông Nam cho biết: “Tôi thấy về vấn đề này đương nhiên đứng trước sức mạnh của Trung Quốc và cái thế tế nhị giữa hai nước th́ Việt Nam không thể cói thái độ nào mạnh mẽ hơn được. Tuy nhiên nếu đảng Cộng Sản Việt Nam có tinh thần trách nhiệm hơn mà nh́n lại lịch sử của Việt Nam trong cuộc ngăn chặn xâm lăng từ Trung Quốc th́ thấy rằng bất cứ triều đại nào mà có sự yểm trợ của quần chúng của toàn dân th́ chính quyền đó có đủ sức mạnh để chống xâm lăng. Thành ra tôi nghĩ trước sự đe dọa của Trung Quốc như vậy th́ người cầm quyền Việt Nam hiện tại cần phải có kế hạch huy động sự yểm trợ của toàn dân chứ không phải cái ǵ cũng dựa vào sự quưêt định của lănh đạo mà thôi mà coi thường ư kiến của quần chúng.” Làm thế nào để bảo vệ lănh thổ?Trước thắc mắc hiện nay Việt Nam đang là nước tiến dần đến vai tṛ của một nước mạnh trong khối ASEAN vậy th́ liệu tiếng nói của ASEAN có thể gây chút áp lực nào đối với Trung Quốc hay không. Ông Trần B́nh Nam chia sẻ: “Tôi nghĩ Việt Nam cũng có thể kêu gọi các nước trong khối ASEAN Hiệp Hội Đông Nam Á, đặc biệt là những nước có liên hệ đến việc đ̣i quyền lợi trong quần đảo Trường Sa cùng lên tiếng để mà đ̣i hỏi Trung Quốc phải có một thái độ dè dặt hơn, Tuy nhiên ḿnh cũng thấy rằng tuy trong quá khứ cũng đă có làm chứ không phải là không nhưng khi đưa vấn đề này ra th́ Trung Quốc lúc nào củng tỏ một thái độ rất là muốn giải quyết nhưng khi rờii khỏi bàn hội nghị th́ đâu vẫn vào đấy. Khi nào lấn được th́ họ vẫn lấn v́ họ có sức mạnh quân sự và hơn nữa cái phần lấn chiếm này tôi nghĩ cũng nằm trong chiến lược dài hạn của họ là phóng cái sức mạnh của ḿnh về phía nam của Trung Quốc.” Dư luận cho rằng những cuộc biểu t́nh trong nước trước Ṭa đại sứ Trung Quốc ở Hà Nội đ̣i hỏi nước này phải tôn trọng chủ quyền của Việt Nam là điều khó thực hiện, nếu không muốn nói là không thể thực hiện, v́ những tế nhị trong quan hệ song phương và những vấn đề mà nhà nước Việt Nam cho là nhạy cảm. Tuy nhiên điều này không ngăn cản được người Việt Nam ở Hải ngoại tổ chức những cuộc biểu t́nh chống đối Trung Quốc tại những nước có người Việt định cư. Liệu cộng đồng đầy sức mạnh tinh thần này có chia sẻ ǵ đối với vấn nạn mà chính phủ Hà Nội đang phải đối phó? Chúng tôi ghi nhận ư kiến của ông Huỳnh Lương Thiện, một nhà báo tại San Fansisco như sau: “Vấn đề biểu t́nh trước ṭa lănh sự Trung Cộng th́ cộng đồng đă làm nhiều lần chứ không phải một lần, nhưng giao trách nhiệm bảo vệ sự an toàn lănh thổ cho một cộng cồng nhỏ bé ở hải ngoại là không công bằng.” Điều hai ông Trần B́nh Nam và ông Huỳnh Lương Thiện vừa phát biểu cũng được chia sẻ bởi nhiều người Việt khác đang sinh sống tại hải ngoại cho thấy sự quan tâm của mọi người trên cùng một vấn nạn mà chính phủ Việt Nam đang đối phó. Câu hỏi đang được đặt ra là liệu những lời phản đối mà Việt Nam đă đưa ra có ngăn cản được quyết định của Trung Quốc hay không, và nếu không, th́ bước đi kế tiếp của Hà Nội đối với Bắc Kinh trong vấn đề này sẽ như thế nào? Trung Quốc và Phillipines tăng cườnghợp tác quân sự ở Trừơng Sa2007.09.03Hai chính phủ Trung Quốc và Phillipines thoả thuận tăng cường hợp tác quân sự, tạm gác một bên các tranh chấp lâu nay về vấn đề chủ quyền quần đảo Trừơng Sa. Bộ Quốc pḥng Phillipines công bố điều này hôm nay, cho biết hai nước đă đồng ư về sự quan trọng của việc duy tŕ đối thoại về vấn đề an ninh trong khu vực, tuy nhiên không cho biết thêm chi tiết về thoả thuận song phương. Bác bỏ lo ngại rằng sự phát triển quân sự của Trung Quốc có thể khiến Hoa Kỳ quan tâm, Bộ trưởng Gilbert Teodoro nói dựa theo hiến pháp của Phillipines, chính phủ phải tôn trọng mọi quốc gia láng giềng trong tinh thần hợp tác hữu nghị. Bộ trưởng Quốc pḥng Phillipines cũng cho hay Bộ trưởng quốc pḥng Trung Quốc Tào Cương Xuyên hiện đang viếng thăm Phillipines, hứa sẽ viện trợ thiết bị quân sự trị giá 6 triệu 600 ngàn đô la để cải tiến quốc pḥng. Các viên chức Phi cho biết dự án này sẽ được thực hiện tại những vùng có sự hoạt động của phiến quân cộng sản và các nhóm nổi loạn Hồi Giáo. Việt Nam phản đối Đài Loanxây dựng cơ sở hạ tầng ở Trường Sa2007.09.13Trả lời câu hỏi của phóng viên báo chí về việc Đài Loan nối lại kế họach xây dựng cơ sở hạ tầng trên đảo Ba B́nh thuộc quần đảo Trường Sa, phát ngôn viên Bộ Ngọai Giao Việt Nam Lê Dũng tuyên bố vào ngày hôm qua là làm như vậy Đài Loan đă vi phạm chủ quyền của Việt Nam và hành động không có giá trị pháp lư. Ông Lê Dũng cho biết thêm là Việt Nam yêu cầu Đài Loan chấm dứt triển khai kế họach này cũng như những hành động tương tự tại khu vực quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Trong khi đó tại huyện đảo Lư Sơn, Ủy Ban Nhân Dân huyện, hôm 11 tháng 9 vừa qua, đă tổ chức khởi công xây dựng khu “Bảo tồn tôn tạo di tích Đội Ḥang Sa kiêm cai quản Trường Sa” với kinh phí lên đến 13 tỉ đồng. Khu bảo tồn gồm đ́nh làng Vĩnh An, nơi lính Đội Ḥang Sa thời các chúa Nguyễn đến tế lễ trước khi ra biển, và một số nhà thờ tộc họ của những người lính Đội Ḥang Sa trước đây. Xem tiếp các bài vê Trựng Sa và Hoàng Sa ở trang kế tiếp Trường Sa 12-2007 do Đài Rfa lưu trử
Không Quên Bạn TùKhông Quên Đồng Bào Đau Khổ |
|